اثر آتش‌سوزی توده های اُرس (Juniperus communis) بر ترکیب پوشش گیاهی و برخی مشخصه‌های خاک مراتع ییلاقی انگاس، شهرستان نوشهر، استان مازندران

نویسندگان

1 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 گروه جنگلداری و پژوهشکده منابع طبیعی و زیست محیطی دانشگاه یاسوج

3 هیئت علمی دانشگاه یاسوج

doi
چکیده

آتش به‌عنوان یک عامل بوم‌شناختی بر اجزای تشکیل دهنده هر اکوسیستم اثرات مثبت و منفی دارد. هدف از انجام تحقیق حاضر بررسی تأثیر آتش‌سوزی روی ترکیب، تغییرات پوشش گیاهی و برخی مشخصه‌های خاک در مراتع واقع در توده‌های اُرس روستای انگاس از توابع شهرستان نوشهر بود. در مجموع تعداد 50 پایه اُرس سوخته بعنوان واحد نمونه‌برداری درنظر گرفته شد و نام گونه‌های گیاهی همراه با درصد تاج پوشش گیاهی در پلات‌های یک متر مربعی ثبت گردید. به منظور مطالعه‌ مشخصه‌های خاک نیز از هر واحد یک نمونه خاک از عمق 30-0 سانتی‌متر برداشت شد. تنوع و غنای گونه‌ای با استفاده از نرم‌افزار PAST محاسبه گردید. نتایج نشان داد از 59 گونه گیاهی شناسایی شده، تعداد سه گونه فقط در منطقه آتش‌سوزی و 12 گونه نیز تنها در منطقۀ شاهد حضور داشته و 44 گونه بین دو منطقه مشترک بودند. آتش‌سوزی در منطقه سبب کاهش شاخص تنوع شانون-وینر و شاخص‌های غنای منهنیک و مارگالف شده است. از میان ویژگی‌های خاک کربن آلی، ماده آلی، پتاسیم، هدایت الکتریکی و pH در منطقه آتش‌سوزی بیشتر از شاهد بود. پیشنهاد می‌گردد تا زمان زیادی از وقوع این نوع آتش سوزی‌ها نگذشته و گیاهان مهاجم نظیر سنبله نقره‌ای (Stachys byzanitina) به‌طور کامل منطقه را تسخیر نکرده‌اند فعالیت‌های احیایی نظیر کاشت گونه‌های بومی موجود در منطقه در دستور کار قرار گیرد.