تحلیل جریانات فضایی شهرستان زنجان با استفاده از پیشران های مدل پورتر

نویسندگان

1 استادیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 دانشیار گروه جغرافیا، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل ایران

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

doi
10.22034/jget.2024.466683.1567
چکیده

مقدمه: طی چند دهه گذشته شاهد تغییراتی در روابط شهری و روستایی بوده­ایم به گونه ای که این روابط از حالت مکان محوری به شبکه­ای تبدیل شده که ناشی از انواع جریان­های فضایی از جمله جریان افراد، کالا و خدمات و سرمایه بوده است. این جریان­ها موجب شکل­گیری پیوندهای میان شهر و روستا شده و یک شبکه جریانی را بین نقاط و گره­ها به وجود آورده است.هدف: تحقیق حاضر با توجه به ماهیت مسئله و موضوع مورد بررسی از نوع توصیفی ـ تحلیلی می­باشد. هدف از پژوهش حاضر تحلیل نقش جریان­های فضایی شهرستان زنجان با توجه به پیشران­های تشخیص داده شده با روش پورتر می­باشد.روش‌شناسی: برای محاسبه روابط جریان­ها از نرم­افزار NodX و برای تحلیل و ترسیم نقشه از نرم­افزار GIS استفاده گردیده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو پژوهش حاضر شهرستان زنجان می­باشد.یافته ­ها و بحث: یافته­ها نشان می­دهد که با توجه به روش پورتر محصولات زراعی و باغی و دامی شهرستان زنجان جز محصولات و پتانسیل­های مهم شهرستان زنجان می­باشد که بیشترین جریان­های درون و برون شهرستانی را در سطح شهرستان به وجود آورده است. نتیجه‌گیری: نتیجه به دست آمده از پژوهش نشان می­دهد که شهرستان زنجان از جمله شهرستان­هایی است که روابط و پیوندهای بین شهری و روستایی آن در گذر جریان­های مختلف شگل گرفته منجر به ایجاد شبکه روابط بین شهری و روستایی به صورت قطبی به سمت شهر زنحان شده است و دلیل آن دارا بودن امکانات و خدمات شهر زنجان می­باشد که بیشتر جریان­ها را به سمت خود جذب کرده و یک حالت قطبی به وجود آورده است.