سنجش قابلیت­ های مدیریت یکپارچه ­سازی شهری براجرای پروژه ­های محرک توسعه (مطالعه موردی: بافت فرسوده مرکزی شهر زنجان )

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه شهرسازی، دانشکده هنرو معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

doi
10.22034/jget.2024.411747.1506
چکیده

مقدمه: .یکی از سیاست­های نوین در مدیریت یکپارچه به کارگیری اقدامات و پروژه­های محرک توسعه با اهداف تسریع و تسهیل فرایند تحول در این بافت­ها با بهره­گیری از مشارکت و توان­اجتماعی ساکنان و استفاده از ظرفیت­های­محلی است. تا زمانی که در احیای بافت­های فرسوده، منافع ساکنان در نظر گرفته نشود، نمی­توان به احیای سریع بافت­های فرسوده امید داشت.  هدف: مسأله و هدف اصلی که در این پژوهش مورد بررسی قرار خواهد گرفت، بررسی تاثیرمولفه­های مدیریت یکپارچه­سازی شهری براجرای پروژه­های محرک توسعه در بافت فرسوده مرکزی شهر زنجان است. از این رو ضمن بازشناسی مولفه­های مدیریت یکپارچه شهری، تاثیر مولفه­های ان برتحقق­پذیری و اجرای پروژه­های محرک توسعه ارزیابی شده است.روش­شناسی: روش تحقیق در این پژوهش توصیفی- تحلیلی است و اطلاعات مورد نیاز از دو روش کتابخانه­ای و میدانی جمع­آوری شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش: شهر زنجان با ۴۹۰ هکتار بافت فرسوده با معضل اساسی عدم مدیریت یکپارچه شهری بین سازمان­ها مواجه است.یافته‌ها و بحث: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که سه عامل وحدت فرماندهی (ضریب ۰.۳۸۹)، حکمرانی خوب (ضریب ۰.۳۵۳)، و بستر و تعامل (ضریب ۰.۳۲۳)، عوامل اصلی در اجرای پروژه‌های محرک توسعه در بافت فرسوده مرکزی زنجان هستند. این عوامل بر ابعاد اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، کالبدی و ذهنی تأثیر می‌گذارند. از منظر مدیریت یکپارچه شهری، مؤثرترین اقدامات شامل ساماندهی توسعه کالبدی مطلوب، اصلاح کاربری‌ها، و برانگیختن مشارکت و سرمایه اجتماعی است. مدل کلی تحقیق در سطح اطمینان ۹۵٪ معنادار بوده و قابلیت پیش‌بینی تغییرات متغیر وابسته را دارد.نتیجه ­گیری: بر اساس نظر پرسش‌شوندگان، بافت فرسوده مرکزی زنجان بستری مناسب برای اجرای پروژه‌های محرک توسعه است. اثرگذاری سه شاخص کلیدی (وحدت فرماندهی، حکمرانی خوب، و تعامل) در این بافت منجر به ارتقاء هویت و افزایش مشارکت اجتماعی-فرهنگی شده است. همچنین، این شاخص‌ها توسعه فیزیکی محلات را هدایت کرده، کاربری‌های مورد نیاز را افزایش داده و به یکپارچه‌سازی و حفاظت از بافت‌های ارزشمند شهری کمک می‌کنند.