فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه:  شهرنشینی، به‌عنوان یکی از پدیده‌های جهانی قرن بیستم و بیست و یکم، باعث ایجاد تحولات وسیع در ساختار اجتماعی، اقتصادی و کالبدی شهرها شده است. با افزایش جمعیت شهری و مهاجرت‌های روستا-شهری، بسیاری از مناطق شهری با مشکلاتی نظیر افزایش نابرابری‌ها و دسترسی ناعادلانه به زیرساخت‌ها و خدمات روبه‌رو هستند. این روند باعث شده تا مفهوم عدالت فضایی به‌عنوان یکی از محورهای اساسی در سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی شهری اهمیت بیشتری پیدا کند و به ابزاری جهت کاهش بی‌عدالتی‌های شهری تبدیل شود.هدف:  هدف از انجام این پژوهش، تبیین الگوی گسترش فضایی-کالبدی شهر یاسوج بر اساس چارچوب نظری عدالت فضایی می‌باشد.روش شناسی:  این پژوهش از حیث روش، کاربردی و از حیث هدف، توصیفی-تحلیلی است. روش گردآوری اطلاعات اسنادی-کتابخانه‌ای و روش‌های میدانی بود. برای تجزیه و تحلیل این اطلاعات از نرم‌افزار Arc GIS و تحلیل‌های آمار فضایی و هلدرن، مدل آنتروپی شانون، مدل امتیاز استاندارد شده و مدل ضریب مکانی LQi استفاده ‌شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  محدوده مورد مطالعه این پژوهش، شهر یاسوج می‌باشد.یافته­ ها و بحث:  یافته‌های حاصل از مدل امتیاز استاندارد شده نشان می‌دهد که ناحیه یک از نظر سطح برخورداری از کاربری‌های خدماتی و عمومی در وضعیت برخوردار قرار گرفته است. ناحیه ۲ در وضعیت متعادل و برابر، نواحی ۳ و ۴ در وضعیت نامتعادل و نابرابر قرار دارند. در ادامه نتایج حاصل از مدل ضریب مکانی نشان می‌دهد که از  بین ۴ ناحیه موجود، ناحیه ۱ با میانگین ۳۷۲/۳ رتبه اول و ناحیه ۳ با میانگین ۵۶۵/۰ رتبه آخر را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین نتایج حاصل از مدل آنتروپی نشان می‌دهد که در سال ۱۳۸۵، مقدار عدد آنتروپی محاسبه شده ۳۶۹/۱، به مقدار ln(n) (۳۸۶/۱) نزدیک است، بنابراین نشانگر رشد پراکنده شهر یاسوج می‌باشد. در مورد سال ۱۳۹۵ نیز الگوی شکل شهر یاسوج با توجه به مدل آنتروپی شانون الگوی پراکنش افقی را نشان می‌دهد و عدد به‌دست آمده (۳۷۲/۱) به ln(n) نزدیک است. اما پراکنش افقی شهر در سال ۱۳۹۵ نسبت به سال ۱۳۸۵ کمتر شده است.نتیجه ­گیری:  در پایان با ادامه روند موجود و عدم برنامه‌ریزی اصولی در مقیاس‌های مختلف شهری و فراشهری، توسعه کالبدی-فضایی این شهر با روند افزایشی ادامه خواهد داشت.