مطالعۀ تطبیقی ادراک عقلی از منظر ملاصدرا و مقولات فاهمۀ کانت و تأثیر آن بر علوم شناختی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی

2 دکترای تخصصی فلسفه و حکمت؛ استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران

3 دکتری تخصصی فلسفه و حکمت؛ استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران

4 دکتری تخصصی فلسفه و حکمت؛ استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران

doi
10.22034/ksiu.2022.92.773
چکیده

هدف: هدف این مقاله، مقایسۀ شناخت بین دو مکتب فلسفی کانت و حکمت متعالیه بود. تعریف این دو نظام از ادراک و عقل و فاهمه و تأثیر آن بر دیگر دانشها می‌تواند برای ساخت نظامات اجتماعی شناختی و اندیشه‌ای بسیار راهگشا باشد. روش: این مقاله با روش مطالعۀ کتابخانه‌ای و مراجعه به متون دست اول دربارۀ مسئلۀ فاهمه و شناخت انجام شد. یافته‌ها: تعریف کانت از فاهمه با تکیه بر مقولات و محدود کردن ادراک به معبر فاهمه، راه را بر بسیاری از نوآوری‌ها در زمینۀ درک جهان بما هو بسته است؛ در صورتی که در نظام صدرایی با عنایت به تعریف ملاصدرا از عقل و ادراک، افقهای پیش رو برای ادراک و نظام‌سازی‌ها بر مبنای این ادراک بسیار گسترده و فراخ است. نتیجه‌گیری: با تکیه بر نظام ادراک صدرایی می‌توان نظام شناختی ادراکی جدیدی ارائه داد که دامنۀ گسترده‌تری از نظام شناختی کانت دارد.