فیمنیسم و حقوق زنان در روزنامه صور اسرافیل
doi
چکیده
نظامهای نوین ارتباطی[1] همچون مطبوعات در قرن نوزدهم میلادی در پی تماسهای مستقیم و غیرمستقیم با نوگرایی غربی، در ایران مستقر شد. نقطهی کانونی پژوهش حاضر پی بردن به نقش مطبوعات در تحولات اجتماعی و سیاسی ایران به ویژه در حوزه فیمنیسم و حقوق زنان در این دوره است.به لحاظ تاریخی، سرآغاز این روند را میتوان به پیش از راه اندازی مطبوعات در ایران احاله کرد. همین زمینهی تاریخی بیانگر این معناست که روند نوسازی مزبور دورههای مختلفی از تحول را طی کرد به نحوی که هر کدام تأثیر مشخصی بر کشور گذاشت. اهمیت این تأثیرگذاریها، که در قرن نوزدهم واقع شد، را میتوان در تاریخ نوین ایران شاهد بود. در این قرن بود که پایههای سلطهی غربی و شروع عصر کلاسیک امپریالیسم در جهان پیریزی شد. تأثیر غرب بر ایران به آغاز قرن نوزدهم بر میگردد یعنی دورهای که فشار نظامی روسیه و سپس بریتانیا منجر به پذیرش تحمیلی و تحقیرآمیز برخی معاهدهها از جانب ایران گردید.انتشار نخستین روزنامه ایرانی در سال1215 هجری شمسی (1837 میلادی) توسط میرزا صالح شیرازی تحولی مهم در کشور ایجاد کرد. راه اندازی نشریات دیگر، از جمله صوراسرافیل، نتیجه اولین اقدام در این زمینه بود.پژوهش حاضر در واقع یک بررسی تاریخی کاوشگرانه/تحلیلی، کمی/کیفی و محتوایی/گفتمانی از روزنامه صوراسرافیل به ویژه در حوزه حقوق زنان به حساب می آید.