فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: سالانه هزاران هکتار از اراضی مرغوب و حاصلخیز در حواشی شهرها  با مدیریت ناکارآمد شهری تبدیل به اراضی مسکونی و شهری می­شود. در حالی می­توان با آمایش و مدیریت اراضی با استفاده از روش­های نوین، کمترین لطمه به محیط­زیست شهری وارد شود و اراضی به تناسب کاربری­های مورد نیاز تخصیص می­یابد. افزایش روزافزون جمعیّت شهرنشین، تبدیل روستاهای بزرگ به شهر و پذیرفتن نقش جدید اداری و سیاسی باعث گسترش محدوده­های شهری می­گردد و باعث معضلات آمایش شهری و زیست­محیطی چون حاشیه­نشینی، زمین خواری، بزهکاری و اسکان غیر رسمی می­گردد.هدف از این پژوهش، پهنه­بندی اراضی دشت بجنورد به منظور بهینه­یابی اراضی جهت توسعه فیزیکی شهر بجنورد به عنوان مرکز استان خراسان شمالی، با استفاده از روش تلفیقی فازی- تحلیل شبکه(FANP) می­باشد.روش شناسی:  در این تحقیق از نقشه­های توپوگرافی زمین­شناسی، تصاویر ماهواره­ای استفاده شد. با توجه به خصوصیات جغرافیایی منطقه  15 شاخص مهم و اساسی در 4 گروه اصلی ژئومورفولوژی، زمین­شناسی، کاربری و محیطی، دسترسی، دسته­بندی و در  ژئودیتابیس نرم افزار ARC MAP ذخیره و برای اعمال الگوریتم­های فازی و روش تحلیل شبکه مورد استفاده قرار گرفت. در نهایت  با استفاده از روش تلفیقی ANP -FUZZY بهترین پهنه­های جهت توسعه فیزیکی کالبدی شهر بجنورد معرفی و مورد ارزیابی قرار گرفت.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  محدوده دشت بجنورد در استان خراسان شمالی می­باشد و چند سالی است که با استان شدن این خطه از کشور به شدت مورد مهاجرت درون شهری از مناطق روستایی اطراف شده است.یافته­ ها و بحث: طبق شواهد و یافته­ها،  افزایش نرخ رشد جمعیت شهری، افزایش وسعت شهر و تغییر کاربری­ها در آینده اجتناب­ناپذیر است. باتوجه به کوهستانی بودن منطقه، اختصاص زمین به این منظور محدودیت­هایی وجود دارد. طبق محاسبات انجام شده روش فازی در اختصاص شرط­های ریاضی و جبری و ایجاد لایه­های اطلاعاتی دقیق و علمی و روشANP  در وزن­دهی شایسته به آلترناتیوها بسیار کارا و مناسب است و روش تلفیقی آنها نقشه بسیار دقیق و جامعی برای پهنه­بندی اراضی به منظور توسعه شهری ارایه می­دهد.نتیجه ­گیری: نتایج روش FANP  نشان می­دهد 11/19 درصد از مساحت دشت بجنورد در کلاس بسیار مناسب قرار دارند. نواحی غربی شهر بجنورد در مسیر جاده بجنورد به گرگان و نواحی شمالی شهر بجنورد و در حوالی روستای لنگر اراضی جنوب شرق شهر بجنورد در حوالی روستای برج و حمید مناسب و مستعد ذکر شده است که این نواحی از نظر فاکتورهای ژئومورفولوژیکی برای توسعه فیزیکی شهر بجنورد بسیار مناسب و قابل قبول به نظر می­رسد.