بررسی مروری اپیدمیولوژی لیشمانیوز در ایران و خاورمیانه در دو دهه اخیر
نویسندگان
1 گروه انگل شناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز، اهواز، ایران
2 مرکز تحقیقات بیماریهای عفونی و گرمسیری، دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز، اهواز، ایران
3 مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی تعیین کننده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز، اهواز، ایران
doi
10.32598/JSMJ.20.2.6چکیده
لیشمانیوز یکی از بیماریهای فراموششده در جهان است که به طور وسیعی افراد فقیر را بهویژه در کشورهای در حال توسعه مبتلا میکند، هماکنون 350 میلیون نفر در معرض خطر ابتلا قرار دارند و سالانه دو میلیون مورد جدید گزارش میشود که 5/1 میلیون مورد آن لیشمانیوزجلدی و بقیه مربوط به لیشمانیوز احشایی است. بخش تحقیقات بیماریهای گرمسیری سازمان جهانی بهداشت (TDR) لیشمانیوز را در گروه اول، جزو بیماریهای نوپدید و کنترلنشده قرار داده است که ﺑـﻪ ﺳـﻪ ﻓـﺮم ﺟﻠﺪی، اﺣـﺸﺎیی و ﺟﻠﺪی مخاطی ظاهر میشود. 90 درصد اشکال لیشمانیوز جلدی در کشورهای ایران، افغانستان، نپال، سوریه، عربستان سعودی و پرو اتفاق میافتد. لیشمانیوز احشایی از لحاظ شرایط جغرافیایی به پنج نوع مختلف تقسیمبندی شده است. نوع اول لیشمانیوز نوع هندی است که انسان مخزن بیماری و پشه خاکی (فلبوتوموس آرژنتی پس) ناقل بیماری است. نوع دوم لیشمانیوز آفریقایی یا سودانی است که در کشورهای سودان وکنیا شایع است. مخازن بیماری، جربیل، سمور، سگ وگربه است و ناقل بیماری پشه (فلبوتوموس ارینتالیس) است. نوع سوم لیشمانیوز نوع روسی است که در کشور ترکمنستان و در قفقاز (اتحاد جماهیر شوروی سابق) شیوع دارد و سگ و روباه از مخازن اصلی بیماری و پشه (فلبوتوموس آرکابلنسیس) ناقل بیماری است. نوع چهارم لیشمانیوز آمریکایی است که کشورهای آمریکایی را درگیرکرده است و سگ و شغال مخزن بیماری و پشه (فلبوتوموس اینترمدیوس) ناقل بیماری است. نوع پنجم لیشمانیوز نوع مدیترانهای و یا خاورمیانهای است که در ایران در استانهای خوزستان، فارس، اصفهان، چهارمحالوبختیاری، اردبیل وخراسان وجود دارد و به طورکلی، کالاآزار در خاورمیانه بین افراد زیر10سال شایع است