شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر سرزندگی فضای شهری(مورد مطالعه : پیاده راه بوعلی شهر همدان )

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه شهید بهشتی ، تهران ، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، واحد ملایر، دانشگاه آزاد اسلامی،ملایر، ایران.

3 استادگروه جغرافیا، واحد ملایر، دانشگاه آزاد اسلامی ، ملایر ، ایران

doi
10.22034/jget.2024.465329.1564
چکیده

مقدمه:  سرزندگی یکی از شاخص­های ضروری برای ارزیابی جذابیت و پتانسیل فضاهای شهری است. این شاخص عمدتا با نوع و حجم فعالیت شهروندان مشخص می­شود. معمول ویژگی­های محیطی بر رفتار عابران و در نتیجه سرزندگی فضاهای شهر تأثیرگذار است؛ اما تعیین کمیت این تأثیر به راحتی ممکن نیست. به همین دلیل، تاکنون روش­های متعددی برای این منظور، مورد استفاده قرار گرفته است.هدف:  هدف از پژوهش حاضر شناسایی و رتبه­بندی عوامل موثر بر سرزندگی فضای شهری مورد مطالعه: پیاده راه بوعلی شهر همدان بوده است.روش شناسی:  تحقیق حاضر از لحاظ نوع، کاربردی، توصیفی- تحلیلی و کاربردی، از نظر روش پیمایشی می­باشد. جامعه آماری این پژوهش عبارت‌ است از: شهروندان 10 سال به بالا در در شهر همدان که حجم این جامعه آماری 653 هزار نفر(سرشماری نفوس و مسکن، 1395) است و با استفاده از فرمول کوکران، برای محدوده مورد مطالعه 384 پرسش‌نامه محاسبه شد. تجزیه وتحلیل داده ها بوسیله ی نرم افزار SPSS18 انجام شده و تحلیل اطلاعات با استفاده از آمارهای توصیفی  (میانگین، انحراف معیار) و استنباطی (آزمون کای دو، آزمون t تک نمونه­ای، آزمون فریدمن و رگرسیون گام به گام) صورت گرفته است. مقدار آلفای کرونباخ استاندار81/0 می باشد که نشان دهنده این است که پژوهش صورت گرفته از پایایی مناسبی برخوردار است و نتایج حاصله قابل اتکا است. بنابراین پس از بررسی پایایی پژوهش و مثبت بودن نتایج به تحلیل و ارزیابی پرداخته می­شود.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی پژوهش شامل شهر همدان می­باشد.یافته ­ها و بحث: یافته ­های تحقیق نشان می­دهد که عوامل کالبدی عملکردی 469/0، سهم عوامل فرهنگی اجتماعی 285/0، سهم عوامل زیبا شناسی 298/0 و در نهایت سهم عوامل زیست محیطی 214/0 می­باشد. به عبارت دیگر 4 عوامل کالبدی عملکردی، فرهنگی اجتماعی، زیباشناسی و زیست محیطی به ترتیب دارای بیشترین نقش در پیش بینی متغیرهای تأثیر گذار در سرزندگی فضای شهری پیاده راه بوعلی می­باشند.نتیجه­ گیری: نتیجه کلی حاصل از تحلیل­های صورت گرفته نشان می­دهد که چهار مولفه نام برده شده بر سرزندگی فضای شهری در پیاده راه بوعلی تاثیر داشته است تایید می­شود، یعنی مولفه­های کالبدی– عملکردی، اجتماعی– فرهنگی، زیباشناسی و زیست­محیطی در سرزندگی فضای شهری در پیاده رو بوعلی شهر همدان تاثیر گذار می­باشد.