کاربست اصول کشاورزی شهری در حفظ و احیای باغستان های سنتی ( مورد مطالعه: بافت بلافصل و باغستان های سنتی قزوین)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، 'گروه شهرسازی ،واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی ، قزوین، ایران
2 استادیارگروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی ، قزوین، ایران
3 استادیارگروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی ، قزوین، ایران
doi
10.22034/jget.2024.444521.1546چکیده
مقدمه: باغستانهای قزوین، با قدمت تاریخی خود نشانی از هویت این شهر دارند که علی رغم اهمیتشان از دیدگاه، منظر، زیست محیطی و ...، به برنامهریزی آنها از دیدگاه کلان توجه کافی نشده است. یکی از جدیدترین رویکردهای جهانی، به باغهای با ارزش تاریخی، احیای قابلیتهای کشاورزی از طریق کشاورزی شهری است که در عین حفظ هویت، با مداخله شهروندان در تولید محصولات ارگانیک و کشاورزی ، باعث منفعت بردن مالکان و شهروندان، توسعه گردشگری و همچنین حفظ محیط زیست میشود.هدف پژوهش: مطالعهی حاضر به دنبال استفاده از رویکرد کشاورزی شهری در باغستانهای سنتی و بافت بلافصل آن در راستای حفظ و احیای آنها میباشد.روش شناسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و تحلیلی است. این نوشتار با تکیه بر روش اسنادی و تحلیل نتایج آنها با استفاده از ابزار پرسشگری (مصاحبه با صاحبنظران و پرسشنامه در بافت بلافصل باغستانها) بوده و با پیمایش به بررسی وضعیت موجود و نحوهی اجرای رویکرد کشاورزی شهری در محدوده مورد مطالعه پرداخته است.قلمرو جغرافیایی پژوهش: باغستانهای سنتی قزوین با مساحتی در حدود 3000 هکتار که به صورت نعل اسب قزوین را در برگرفته و همچنین بافت بلافصل باغستانها که به نوعی تاثیرگذار و تاثیرپذیر از باغستانها میباشد.یافته ها و بحث: باغستانها علاوه بر قدمتی که دارند، تاثیرات مثبتی برای شهر قزوین دارا میباشند که از نظر شهروندان زیبایی ورودی شهر از مهمترین تاثیرات مثبت آنها میباشد اما متاسفانه از نظر پاسخ دهندگان وضعیت امنیت آنها به واسطهی حضور معتادین از وضعیت مطلوبی برخوردار نمیباشد. در این راستا 58 درصد از پاسخ دهندگان تمایل خود مبنی بر مشارکت در اقدامات کشاورزی شهری را در راستای بهبود وضعیت باغستانها اعلام داشته اند.نتیجه گیری: اجرای رویکرد کشاورزی شهری در این باغستانها و بافت بلافصل آن میتواند بستر لازم جهت حضورپذیری در این محدوده را فراهم نموده و به حفظ و احیای آنهاکمک کند. براساس شرایط باغستانها نظیر تمایل به مشارکت باغداران و ... بخشهایی از باغستانها به عنوان پایلوت جهت اجرای طرح انتخاب در نظر گرفته شود. همجنین در بافت بلافصل علاوه بر منازل مسکونی میتوان این رویکرد را در زمینهای رهاشده و خالی، پارکها، فضاهای تحت تملک شهرداری، محوطه ادارات و ... اجرایی نمود.
