فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه:  سوانح طبیعی تأثیرات بسیار مخربی را بر روی سکونتگاه­های انسانی گذاشته و خسارات و تلفات اجتماعی و اقتصادی متعددی را بر جوامع تحمیل کرده‌اند. در این بین جوامع روستایی به دلیل ارتباط تنگاتنگ با محیط طبیعی بیشترین اثرات را از سوانح طبیعی می‌بینند. به طوری که این گونه حوادث اغلب با تخریب منابع اقتصادی و امکانات رفاهی و زیستی، سلامت ساکنان را به خطر می­اندازند و همیشه خطر جدی برای توسعه مناطق روستایی به شمار می‌روند.هدف پژوهش:  هدف پژوهش حاضر ارزیابی میزان برخورداری خانوارهای روستایی از عوامل نهادی موثر بر تاب‌آوری در برابر مخاطرات محیطی در روستاهای منطقه سیستان می‌باشد.روش شناسی:  این تحقیق به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است، جامعه آماری تحقیق حاضر شامل تمامی سرپرستان خانوراهای 373 روستای بالای 50 خانوار در منطقه سیستان بود که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 189 نفر از سرپرستان خانوارها به روش تصادفی طبقه‌ای به عنوان نمونه انتخاب گردید. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم افزارهای SPSS و WASPAS و Arc GIS استفاده شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی‌ شامل روستاهای منطقه سیستان می‌باشد‌.یافته­ ها و بحث:  نتایج آزمون رگرسیون در خصوص تأثیر عوامل نهادی بر تاب‌آوری اجتماعات روستایی در منطقه سیستان حاکی از آن است که میزان همبستگی چندگانه برابر با (R=0.01) و ضریب تعیین برابر با (R2=0.000) می‌باشد که نشان می‌دهد عوامل نهادی هیچ تأثیری بر تاب‌آوری روستاییان منطقه سیستان ندارد. همچنین نتایج حاصل از تکنیک رتبه‌بندی WASPAS موید آن است که، روستائیان واقع در شهرستان‌های زهک و هیرمند دارای بیشترین میزان تاب‌آوری نهادی در برابر مخاطره طبیعی و روستائیان واقع در شهرستان زابل دارای کمترین میزان تاب‌آوری نهادی در برابر مخاطرات طبیعی می‌باشند.نتیجه­ گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش، عوامل نهادی تأثیر معناداری بر تاب‌آوری روستاییان منطقه سیستان در برابر مخاطرات محیطی نداشته‌اند. این امر نشان‌دهنده ضعف زیرساخت‌های نهادی و ناکارآمدی سیاست‌های حمایتی در این منطقه است. بنابراین، بازنگری در سیاست‌گذاری‌ها و تقویت نهادهای محلی برای ارتقاء تاب‌آوری ضروری به نظر می‌رسد.