شناسایی مؤلفه‌های تأثیرگذار بر مدیریت و توسعه‌ی گردشگری سلامت (مطالعه موردی: کلان‌شهر تبریز)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران

doi
10.22034/jget.2023.418397.1512
چکیده

مقدمه: کلان‌شهر تبریز در حوزه‌ی گردشگری و به‌ویژه گردشگری سلامت دارای پتانسیل‌های بالقوه‌ای می‌باشد که متأسفانه عدم برنامه‌ریزی و مدیریت مناسب در این حوزه عدم توسعه‌ی آن را موجب گردیده است. از طرفی در سالیان اخیر با شیوع همه‌گیری کرونا، شوک بزرگی به صنعت گرشگری وارد شده و این صنعت با کاهش درآمد و در خطر قرار گرفتن تعداد زیادی از مشاغل مرتبط با گردشگری مواجه گردیده است. بنابراین، نیاز است تا با شناسایی مؤلفه‌های تأثیرگذار بر مدیریت و توسعه‌ی گردشگری، مقدمات توسعه‌ی آن را فراهم نمود.هدف: هدف از تحقیق حاضر شناسایی مؤلفه‌های تأثیرگذار بر مدیریت و توسعه‌ی گردشگری سلامت کلان‌شهر تبریز می‌باشد.روش­ شناسی: روش تحقیق در مطالعه‌ی حاضر آمیخته (ترکیبی از روش‌های کمی-کیفی) با ماهیت تحلیلی و اکتشافی است. بدین منظور ابتدا با استفاده از روش اسنادی و مصاحبه با مدیران و نخبگان حوزه‌ی گردشگری، مؤلفه‌های تأثیرگذار بر مدیریت و توسعه‌ی گردشگری سلامت شناسایی و سپس با بهره‌گیری از روش دلفی (30 نفر از نخبگان و مدیران شهری حوزه‌ی گردشگری) و کاربست تکنیک تحلیل اثرات متقاطع در نرم‌افزار میک‌مک، تجزیه و تحلیل اطلاعات با رویکرد آینده‌پژوهی صورت گرفته است.قلمرو جغرافیایی: تبریز، مرکز استان آذربایجان شرقی یکی از شهرهای بزرگ ایران است. این شهر بزرگ‌ترین شهر منطقه‌ی شمال غرب کشور بوده و قطب اداری، ارتباطی، بازرگانی، سیاسی، صنعتی، فرهنگی و ... این منطقه شناخته می‌شود. تبریز، در منطقه‌ای به وسعت 150 کیلومتر مربع گسترده شده است.یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که بیشترین اثرگذاری بر مدیریت و توسعه‌ی گردشگری سلامت کلان‌شهر تبریز مربوط به متغیرهای تحقق مدیریت فناوری اطلاعات در سازمان‌های متولی امور گردشگری و تأکید بر دانش‌محوری و مدیریت دانش‌بنیان، وجود هماهنگی میان مراکز اخذ تصمیم‌های کلیدی و اساسی سازمانی و بین‌سازمانی و بهره‌مندی از افراد با صلاحیت دانشی در ارگان‌های مسئول در راستای تحقق اثربخش و کارای برنامه‌ها و طرح‌ها می‌باشد.نتیجه ­گیری: نتایج حاکی از آن است که با توجه به وضعیت موجود و کمبود مؤلفه‌های کلیدی و استراتژیک تأثیرگذار در راستای توسعه‌ی سیستم، آینده‌ی مدیریت و توسعه‌ی گردشگری سلامت کلان‌شهر تبریز ناپایدار خواهد بود.