مسیریابی بهینه امدادرسانی در بافت‌های کالبدی آسیب‌پذیر به‌منظور تخلیه اضطراری جمعیت به‌هنگام حوادث ناگهانی (مطالعه موردی: شهر سقز)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم انسانی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری‌، گروه علوم انسانی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

3 استادیار گروه علوم پایه، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

4 مربی جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری‌، گروه علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22034/jget.2024.424867.1521
چکیده

مقدمه: تخلیه­ی اضطراری افراد آسیب‌دیده، نجات‌یافتگان از آسیب یا در معرض آسیب به مناطق امن از فعالیت‌های اصلی و مهم، بعد از وقوع حوادث غیرمترقبه به شمار می­رود هدف: پژوهشی حاضر سعی بر تحلیل و بررسی مسیر بهینه امدادرسانی به‌منظور تخلیه اضطراری آسیب­دیدگان به مناطق امن، از بافت­های آسیب­پذیر شهر سقز به هنگام حوادث ناگهانی داشته است. روش‌شناسی: پژوهش حاضر به روش توصیفی­- تحلیلی انجام‌شده است و اطلاعات موردنیاز از طریق کتابخانه‌ای (طرح­های تفصیلی، جامع شهری، آمارنامه‌ها) و برداشت میدانی اخذ گردیده است. بدین منظور آسیب­پذیری کالبدی محلات با استفاده از مدل Saw اولویت­بندی شده و در وهلۀ بعدی با استفاده از مدل تحلیل شبکه مسیرهای بهینه جهت امداد­رسانی و تخلیه اضطراری جمعیت به نقاط امن تعیین‌شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی این پژوهش شهر سقز دومین شهر بزرگ استان کردستان است. یافته­ ها و بحث: یافته­ ها نشان داده است که با توجه به رتبه­بندی تکنیک Saw محلات 1، 6، 18، 19، 16 و 17 که در قسمت مرکز، شمال شرقی و جنوب غربی شهر قرارگرفته­اند با آسیب­پذیری کالبدی بالا و از نقاط ناامن در برابر حوادث ناگهانی می­باشند و با استفاده از مدل تحلیل شبکه مسیرهای بهینه در محلات با آسیب‌پذیری کالبدی بالا به جهت رسیدن به ایستگاه‌های آتش‌نشانی، مراکز درمانی، بیمارستان و پارک­ها در دو مسیر 1 و 2 به‌عنوان مسیرهای اصلی و فرعی منتخب، به لحاظ عریض بودن و فاصله از جایگاه­های سوخت و رودخانه مشخص‌شده‌اند. نتیجه ­گیری: بر اساس نتایج این تحقیق مسیرهای واقع‌شده در­ مسیر اصلی به لحاظ دسترسی و پهنای مسیرها و همچنین سرعت و زمان امدادرسانی بهترین گزینه جهت امداد­رسانی بوده­اند.