شناسایی شرایط و امکانات ایجاد شبکه تلویزیون روستایی در روستاهای ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استاد گروه علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران

doi
10.22034/jget.2024.456936.1558
چکیده

مقدمه: اگر فرض گرفته شود که دسترسی به رسانه­ها و شبکه­های دیداری و مصرف آنها، یکی از علل اصلی دگرگونی اجتماعی و حرکت در مسیر پیشرفت و تحقق اهداف توسعه پایدار به معنای عام آن است، مسأله اساسی این است که وضعیت مصرف رسانه­ای در مناطق روستایی ایران، خواه رسانه­های سنتی و جمعی و خواه رسانه­های نوین، به چه نحو است؟ و یا برآورد شرایط و امکانات ایجاد شبکه تلویزیون روستایی در روستاهای ایران چگونه است؟ هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی شرایط و امکانات ایجاد شبکه تلویزیون روستایی در روستاهای ایران، انجام شده است. روش ­شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و با رویکرد کیفی؛ دارای ماهیت ژرفانگر و اکتشافی است. بر این اساس، به منظور شناسایی شرایط و امکانات ایجاد و توسعه شبکه تلویزیون روستایی در کشور، از مدل نظریه زمینه­ای (گراندد تئوری)، و روش دلفی استفاده شده است. قلمرو جغرافیایی:  قلمرو پژوهش کل روستاهای ایران را شامل شده است. یافته‌ها: یافته‌های حاصل از مصاحبه با متخصصان، مجموعه عوامل و شرایط موثر بر ایجاد شبکه تلویزیونی روستایی را مشخص کرد. این عوامل به پنج دسته اصلی تقسیم می‌شوند: (1) شرایط و امکانات علّی که شامل مطالعات جامع درباره نیازهای روستاهای ایران، آگاهی‌رسانی و آموزش برای بهره‌برداری بهینه از تلویزیون در روستاها، و تأمین منابع مالی لازم است. (2) شرایط و امکانات زمینه‌ای که شامل شناخت اهمیت توسعه روستایی از طریق رسانه، مشارکت جوامع محلی، مدیریت یکپارچه، نوآوری در رویکردها، توسعه زیرساخت‌های فنی و ساماندهی مناطق روستایی است. (3) دسته شرایط مداخله‌گر که شامل رویکردهای غیرمتمرکز، ارزیابی مستمر، برنامه‌ریزی جامع، بهره‌گیری از تجربیات جهانی، همکاری جوانان روستایی و استفاده حداکثری از ظرفیت‌های محلی است. (4) تدوین چشم‌انداز روشن برای روستاهای مجهز به تلویزیون، تقویت مدیریت یکپارچه، رفع موانع توسعه، و افزایش فعالیت‌های سازمان‌های مردم‌نهاد از جمله راهبردهای پیشنهادی است. (5) پیامدها که حاکی از آنست که ایجاد شبکه تلویزیونی روستایی می‌تواند به توسعه اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و زیست‌محیطی روستاها و همچنین تقویت حاکمیت خوب در مناطق روستایی کمک کند. (6) موانع اصلی که شامل محدودیت‌های ساختاری و نهادی، مشکلات اقتصادی و اجتماعی در روستاها، ساختار سیاسی کشور، چالش‌های دیجیتالی و برخی محدودیت‌های داخلی سازمان صدا و سیما است. نتیجه ­گیری: پیاده­سازی شبکه تلویزیون روستایی در روستاهای کشور ممکن نمی­شود، مگر با اجرای سیاست­های خاصی مانند دگرگون­سازی، این عبارت به این معناست که نیازهای روستاییان باید در جایگاه نخست قرار بگیرد.