فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: فیله ماهی قزل‌آلای رنگین کمان به دلیل داشتن مواد مغذی غنی از جمله اسیدهای چرب غیراشباع، محتوای پروتئین بالا، رطوبت بالا و آنزیم‌های اتولیتیک، در شرایط نگهداری در دمای یخچال در برابر تغییرات نامطلوب میکروبی و شیمیایی بسیار آسیب‌پذیر است. اگرچه بسته‌بندی سنتی مواد غذایی بخش مهمی از تحویل مناسب محصولات شیلاتی به مصرف‌کننده است، اما نمی‌تواند آن‌ها را در برابر تخریب میکروبی و اکسایشی حین نگهداری طولانی‌مدت و حمل و نقل محافظت کند. نانوفیبرهای زیست‌تخریب‌پذیر تهیه‌شده به روش الکتروریسی به دلیل بهبود پایداری ترکیبات ضدمیکروبی و آنتی-اکسیدان انکپسوله‌شده می‌توانند در بسته‌بندی فعال مواد غذایی فسادپذیر استفاده شوند. لذا هدف از پژوهش حاضر، مطالعه کاربرد نانوفیبرهای زئین حاوی اسانس گیاه گلپر 1% و سینامالدهید 5/0% بر ویژگی‌های شیمیایی و میکروبی فیله ماهی قزل‌آلای رنگین کمان حین نگهداری در دمای یخچال به مدت ۱۰ روز بود. مواد و روش‌ها: در این پژوهش، نانوفیبرهای بر پایه زئین حاوی 1% اسانس گلپر و 5/0% سینامالدهید با استفاده از روش الکتروریسی تحت شرایط تنظیم‌شده ذیل تهیه ‌شدند: تعداد نازل = 5، نرخ جریان = ml/h 8/0، فاصله سرسرنگ تزریق از غلطک جمع‌کننده = cm 20 و ولتاژ منبع تزریق = kV 25. تیمارهای طراحی‌شده در مطالعه حاضر برای بسته‌بندی ماهی قزل‌آلای رنگین کمان شامل موارد ذیل بود: 1) گروه کنترل، 2) گروه بسته‌بندی شده با نانوفیبر زئین خالص، 3) گروه بسته‌بندی شده با نانوفیبر زئین + سینامالدهید 5/0%، 4) گروه بسته‌بندی شده با نانوفیبر زئین + اسانس گلپر 1% و 5) گروه بسته‌بندی شده با نانوفیبر زئین + اسانس گلپر 1% + سینامالدهید 5/0%. پارامترهای شیمیایی (میزان بازهای نیتروژنی فرار کل و عدد پراکسید) و میکروبی (تعداد باکتری‌های کل، سایکروتروف و انتروباکتریاسه) نمونه‌های فیله ماهی قزل‌آلای رنگین کمان در مدت 10 روز نگهداری در دمای یخچال بررسی گردید. محیط کشت‌های مورد استفاده به ترتیب شامل پلیت کانت آگار و ویولت رد بایل گلوکز آگار بود. آنالیز آماری داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 21 صورت گرفت. ویژگی‌های شیمیایی و میکروبی با استفاده از Tukey HSD آنالیز شد.یافته‌ها: طبق یافته‌های مطالعه حاضر، Butanoic acid, 2-methyl hexyl ester (18/36%) و Acetic acid, octyl ester (94/22%) مهمترین ترکیبات شیمیایی شناسایی‌شده در اسانس گیاه گلپر بود. در تمامی گروه‌های طراحی‌شده شامل فیله‌های ماهی بسته-بندی‌شده با نانوفیبر زئین خالص، زئین + سینامالدهید 5/0%، زئین + اسانس گلپر 1% و زئین + اسانس گلپر 1% + سینامالدهید 5/0% رشد میکروبی (شمارش باکتری‌های کل، باکتری‌های سایکروتروف و خانواده انتروباکتریاسه) و فساد شیمیایی (بازهای نیتروژنی فرار کل و عدد پراکسید) روند افزایشی داشت، اما این روند در گروه کنترل نسبت به سایر گروه‌ها بیشتر بود. گروه-های طراحی‌شده شامل فیله‌های ماهی گروه کنترل، بسته‌بندی‌شده با نانوفیبر زئین خالص، زئین + سینامالدهید 5/0% و زئین + اسانس گلپر 1% به ترتیب در روزهای 4، 6، 6 و 8 نگهداری در دمای یخچال فاسد شدند. نتیجه‌گیری کلی: یافته‌های این مطالعه نشان داد، نانوفیبرهای الکتروریسی‌شده دارای فعالیت ضدمیکروبی و آنتی‌اکسیدانی می-توانند به عنوان بسته‌بندی فعال برای افزایش مدت زمان نگهداری فیله ماهی قزل‌آلای رنگین کمان در دمای یخچال مورد استفاده قرار گیرند. با این وجود پیشنهاد می‌گردد، ویژگی‌های فیزیکی-مکانیکی پلیمرهای طراحی‌شده و پایداری اسانس گلپر و سینامالدهید در دماهای مختلف در مطالعات آینده مدنظر قرار گیرد.