فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه:  فضاهای عمومی که از عناصر مهم شهری محسوب می­شوند، نقش تعیین کننده ای در کیفیت زندگی شهروندان دارند و تعاملات و رفتارهای اجتماعی مردم شهر را منعکس می­کنند. این فضاهای عمومی دارای خصوصیات و عناصری هستند که کیفیت آنها می­تواند ارتقا یابد تا زندگی دلپذیرتر و پایدارتری در شهر فراهم شود. بنابراین شناسایی معیارهای مؤثر بر کیفیت فضاهای عمومی شهری نقش مهمی در توسعه اصولی شهرها و ایجاد محیط شهری مطلوب دارد.هدف:  این پژوهش با بررسی فضاهای عمومی خیابان­های اصلی شهر رشت، عوامل مؤثر بر کیفیت آنها را از منظر عینی و ذهنی شناسایی و ارزیابی نموده است.روش شناسی:  برای ارزیابی عینی کیفیت خیابان­ها از مشاهده میدانی و تکمیل چک لیست استفاده شده است و برای ارزیابی کیفیت خیابان به صورت ذهنی از پرسشنامه بهره گرفته شده است. تحلیل داده­ها و سنجش کیفیت فضاهای عمومی خیابانها با استفاده از مدل تاپسیس انجام گرفته و جهت میزان همبستگی دو متغیر کیفیت عینی و کیفیت ذهنی از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  در این پژوهش فضاهای عمومی خیابان های اصلی شهر رشت در 11 خوشه مورد مطالعه قرار گرفته است.یافته­ ها و بحث: میزان رابطه همبستگی بین دو کیفیت خصوصیات عینی و ذهنی مقدارR=0.68  محاسبه شده است. از لحاظ مقایسه برخورداری خوشه ­های مختلف از کیفیت­ های فضای عمومی خیابان­ها از منظر عینی و ذهنی خوشه­ های11، 6، 7  دارای ضرایب تاپسیس بالای 0.5 هستند و خوشه ­های 1، 2، 3، 4 و 10 با ضرایب تاپسیس کمتر از 0.5 دارای پایین­ترین مقدار کیفیت فضاهای خیابانی هستند.نتیجه ­گیری: نتایج تحقیق حاکی از آن است که بخش‌های مرکزی و شمالی شهر که عمدتاً شامل گروه‌های اجتماعی متوسط ​​و نسبتاً مرفه هستند، از کیفیت فضای خیابانی بالاتری برخوردارند، در حالی که بخش‌های جنوبی و جنوب غربی شهر رشت که عمدتاً در برگیرنده طبقات اجتماعی پایین­تر و حاشیه­نشینان هستند، کیفیت پایین‌تری دارند. نتایج این مطالعه همچنین نشان داد که بین خصوصیات عینی و ذهنی کیفیت خیابان‌های شهر رشت رابطه مثبت معناداری وجود دارد.