فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه:  تابش خورشید رسیده به زمین به عنوان یکی از عوامل مورد نیاز برای مطالعات منابع آب، محیط زیست، کشاورزی و پوشش نباتی، معماری همساز با اقلیم، طراحی سیستم‌های استفاده از انرژی پاک و موارد متعدد دیگر، کاربرد گسترده­ای دارد. این در تمام ایستگاه­های هواشناسی اندازه­گیری نمی‌شود و از این رو روش­های تجربی زیادی برای برآورد آن با استفاده از پارامتر هواشناسی ارائه شده است.هدف:  هدف از این مطالعه برآورد میران تابش کل رسیده به سطح افقی با استفاده از عناصر اقلیمی (کمینه و بیشینه دما، میانگین رطوبت، سرعت باد، ساعت آفتابی و تبخیر و تعرق) طی دوره 20 ساله و پهنه‌بندی آن در استان‌های خراسان می­باشد.روش شناسی:  بدست آوردن تابش خورشیدی به روش پنمن-مانتیث، لایه­های مورد نیاز (فراسنج های جوی، تغییرات ارتفاع، جهت شیب) در محیط GIS ایجاد می­شود و میزان تابش خورشیدی در سطح استان مورد محاسبه قرار گرفت.  قلمرو جغرافیایی پژوهش: داده­های مورد نیاز این تحقیق از 15 ایستگاه هواشناسی وابسته به سازمان هواشناسی واقع در استان خراسان(رضوی، جنوبی، شمالی) جمع­آوری شده است. این داده­ها مربوط به سال­های 1999 تا 2019 میلادی است و شامل مقادیر روزانه بیشینه و کمینه دمای هوا، رطوبت نسبی، ساعات آفتابی و سرعت باد است.یافته­ ها و بحث:  نتایج نشان داد که کمترین مربوط به ماه ژانویه و بیشترین میزان مربوط به ماه ژولای می­باشد. توزیع تابش سالانه استان از جنوب و جنوب‌غربی به شمال و شمال‌شرقی روند کاهشی دارد. دامنه تغییرات تابش سالانه استان از 130 تا 404mj/m2/day  می­باشد. همچنین با توجه به مدل رگرسیون گام‌به‌گام، تابش دریافتی در منطقه مورد مطالعه بیشترین همبستگی با ساعت آفتابی و دمای بیشینه دارد.نتیجه ­گیری: از نظر پهنه‌بندی بیشترین میزان تابش در قسمت­های جنوب‌غربی، جنوب و مرکز استان اتفاق افتاده است و کمترین آن مربوط به شمال و شمال شرقی استان می­باشد.