تبیین نقش بنیانهای محیطی در توسعه پایدار سکونتگاههای روستایی(مطالعه موردی: منابع آب شهرستان شفت)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
2 دانشیار گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
3 استاد گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
4 دانشیار، گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
doi
10.22034/jget.2024.140650چکیده
مقدمه: امروزه در توسعه پایدار سکونتگاههای روستایی عوامل طبیعی نظیر منابع آبی و شرایط محیط ضمن آنکه در تعداد و پراکندگی زیستی حائز اهمیت هستند، اساس و شرایط اقتصادی و اجتماعی را نیز رقم زدهاند. منابع آب و پراکندگی شبکه آبهای جاری و سطحی و آببندانها از دیرباز نقش مهمی در تشکیل و پراکندگی روستاها داشته است.هدف: مقاله با هدف تبیین زمینههای بهره گیری از عوامل و عناصر محیط طبیعی شهرستان شفت تدوین شده است.روش شناسی: روش تحقیق توصیفی- تحلیلی با بهرهگیری از الگوریتم آنتروپی شانون در سه سطح کوهستان و کوهیایه و جلگه میباشد. گردآوری اطلاعات از طریق دو روش اسنادی و میدانی صورت گرفته است.قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو مکانی تحقیق 97 روستای شهرستان شفت در دو بخش مرکزی و احمد سرگوراب میباشد که طبق سرشماری عمومی سال 1395، دارای 14165 خانوار بوده است.یافته ها و بحث: در واقع رودخانه ها به عنوان یکی از عوامل طبیعی تاثیرگذار علاوه بر تامین آب، شکل و پوشش ناهمواری، در تعیین مکان روستاها و بافت کالبدی آنها نیز موثر بودهاند. نکته قابل توجه شکلگیری تعداد 48 روستا در فاصله کمتر از 500 متری از مسیر رودخانهها و آبراهههای شهرستان شفت است. 31 روستا از دهستان جیرده با 45 عدد آببندان و 08/18 درصدجنگل و 20 درصد اراضی دیم و آبی از حیث منابع آب توسعه یافتهترین و 15 روستا از دهستان ملاسرا با 11 عدد آببندان و کمتر از 2 درصدجنگل و 8 درصد اراضی دیم و آبی از حیث منابع آب توسعه نیافتهترین می باشند.نتیجه گیری: نتایج بیانگر این موضوع است که موقعیت سکونتگاههای روستایی بر منابع آبی تاثیر بسزایی دارد و ارزیابی روند تغییرات منابع آبی بعنوان عمدهترین عامل کشت شالی و آبزیپروری بمنظور پایایی اقتصاد روستاهای محدوده و پوشش گیاهی (کاشت درختان با نگاه برداشت اقتصادی کلان) با توجه به رقم توسعه روستاهای هر دهستان حائز اهمیت است.