تحلیل عوامل مؤثر بر تشدید فرسودگی بافتهای شهری در رابطه با کاهش ارزشهای اجتماعی و اقتصادی فضاهای عمومی(مطالعه موردی: منطقه 20 تهران)
نویسندگان
1 استاد گروه برنامهریزی شهری و روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
3 استادیارگروه جغرافیا، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی ، اردبیل ، ایران
doi
10.22034/jget.2023.367256.1457چکیده
مقدمه: فضاهای عمومی عرصه ملاقات با دیگران است و افراد از قشرها و صنفهای مختلف بدون هیچ محدودیتی می توانند باهم تعامل داشته باشند و جامعه مدنی بطور سلسله مراتبی از کوچه، پیاده رو، خیابان، پارک، میدان و غیره شروع میشود. یکی از معضلات به وجود آمده در اکثر بافتهای شهری، تحولات فرسودگی با گذشت زمان است که فضاهای عمومی نیز قسمتی از بافتهای شهری هستند. عدم وجود تأسیسات و تجهیزات شهری مناسب، عدم وجود مبلمانهای نوین شهری، کمبود کاربریهای خدماتی و فراغتی، ریزدانگی بافت، ترافیک، نسبت کم سطح پیادهرو به سوارهرو، سیمای نامطلوب بافت و... باعث پیچیدگی و ناپایداری فضاهای شهری منطقه شده است.هدف: این تحقیق با هدف تحلیل اثرات عوامل موثر بر تشدید فرسودگی بافت منطقه ۲۰ تهران در کاهش ارزش های اجتماعی و اقتصادی فضاهای عمومی منطقه انجام شده است.روش شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش توصیفی - تحلیلی است. جامعه آماری شهروندان ساکن در محدوده مورد مطالعه و حجم نمونه 384 نفر می باشند. روش نمونهگیری تصادفی ساده بوده و برای تجزیه و تحلیل دادهها از روش تحلیل ساختاری و نرمافزار Lisrel استفاده شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش: مطالعه موردی این پژوهش منطقه 20 شهر تهران (شهرری) میباشد.یافته ها و بحث: در ابتدا عوامل تشدید کننده بافت فرسوده در منطقه ۲۰ شناسائی شد و سپس میزان اثر هر یک از عوامل تشدید کننده بر کاهش ارزشهای اقتصادی و اجتماعی فضاهای عمومی مورد سنجش قرار گرفت. یافته ها نشان داد که همه عوامل و ابعاد دارای اثرگذاری و معناداری بالا در تشدید فرسودگی منطقه و کاهش ارزشهای اقتصادی و اجتماعی فضاهای عمومی منطقه ۲۰ شهر تهران هستند.نتیجه گیری: فضاهای عمومی متعلق به همهی مردم و یک بستر مشترک و پیونددهنده اعضای جامعه است. فضاهای عمومی شهری در زندگی اجتماعی شهروندان تجلی مییابد چون بیشتر تعامل انسان در این فضاها انجام میشود و محل تبادل اطلاعات و افکار است و به عبارتی صحنهی نمایش زندگی اجتماعی است و ارزشدهی به این فضاها بر افزایش هویت جمعی، عزت نفس شهروندان، ارتقاء مشارکت اجتماعی و ... تاثیر میگذارد..