تحلیل عوامل مؤثر بر تشدید فرسودگی بافت‌های شهری در رابطه با کاهش ارزش‌های اجتماعی و اقتصادی فضاهای عمومی(مطالعه موردی: منطقه 20 تهران)

نویسندگان

1 استاد گروه برنامه‌ریزی شهری و روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

3 استادیارگروه جغرافیا، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی ، اردبیل ، ایران

doi
10.22034/jget.2023.367256.1457
چکیده

مقدمه:  فضاهای عمومی عرصه ملاقات با دیگران است و افراد از قشرها و صنف­های مختلف بدون هیچ محدودیتی می توانند باهم تعامل داشته باشند و جامعه مدنی بطور سلسله مراتبی از کوچه، پیاده رو، خیابان، پارک، میدان  و غیره شروع می­شود. یکی از معضلات به وجود آمده در اکثر بافت­های شهری، تحولات فرسودگی با گذشت زمان است که فضاهای عمومی نیز قسمتی از بافت­های شهری هستند. عدم وجود تأسیسات و تجهیزات شهری مناسب، عدم وجود مبلمان­های نوین شهری، کمبود کاربری­های خدماتی و فراغتی، ریزدانگی بافت، ترافیک، نسبت کم سطح پیاده­رو به سواره­رو، سیمای نامطلوب بافت و... باعث پیچیدگی و ناپایداری فضاهای شهری منطقه شده است.هدف:  این تحقیق با هدف تحلیل اثرات عوامل موثر بر تشدید فرسودگی بافت منطقه ۲۰ تهران در کاهش ارزش های اجتماعی و اقتصادی فضاهای عمومی منطقه انجام شده است.روش شناسی:  پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش توصیفی - تحلیلی است. جامعه آماری شهروندان ساکن در محدوده مورد مطالعه و حجم نمونه 384 نفر می باشند. روش نمونه­گیری تصادفی ساده بوده و برای تجزیه و تحلیل داده­ها از روش تحلیل ساختاری و نرم­افزار Lisrel استفاده شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  مطالعه موردی این پژوهش منطقه 20 شهر تهران (شهرری) می­باشد.یافته­ ها و بحث:  در ابتدا عوامل تشدید کننده بافت فرسوده در منطقه ۲۰ شناسائی شد و سپس میزان اثر هر یک از عوامل تشدید کننده بر کاهش ارزش­های اقتصادی و اجتماعی فضاهای عمومی مورد سنجش قرار گرفت. یافته ها نشان داد که همه عوامل و ابعاد دارای اثرگذاری و معناداری بالا در تشدید فرسودگی منطقه و کاهش ارزش­های اقتصادی و اجتماعی فضاهای عمومی منطقه ۲۰ شهر تهران هستند.نتیجه­ گیری: فضاهای عمومی متعلق به همه­ی مردم و یک بستر مشترک و پیونددهنده اعضای جامعه است. فضاهای عمومی شهری در زندگی اجتماعی شهروندان تجلی می­یابد چون بیشتر تعامل انسان در این فضاها انجام می­شود و محل تبادل اطلاعات و افکار است و به عبارتی صحنه­ی نمایش زندگی اجتماعی است و ارزش­دهی به این فضاها بر افزایش هویت جمعی، عزت نفس شهروندان، ارتقاء مشارکت اجتماعی و ... تاثیر می­گذارد..