بررسی آلودگی به سالمونلا و اشرشیاکلای در انواع گوشت و تخم پرندگان و مقاومت آنتی‌بیوتیکی جدایه‌ها

نویسندگان

1 استادیار، مرکز تحقیقات تغذیه و محصولات ارگانیک، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران. * نویسنده مسئول

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد بهداشت مواد غذایی، گروه بهداشت مواد غذایی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.

doi
10.22069/fppj.2025.23366.1874
چکیده

سابقه و هدف: بروز جهانی عفونت‌های ناشی از مواد غذایی و مقاومت آنتی‌بیوتیکی اخیراً افزایش یافته و به عنوان یک نگرانی برای سلامت عمومی در نظر گرفته شده است. سالمونلا و اشرشیاکلای از مهم‌ترین پاتوژن‌های منتقل‌شونده از طریق مواد غذایی هستند که مورد توجه سلامت عمومی قرار دارند و در گوشت و تخم طیور در سراسر جهان وجود دارند.‌ بنابراین هدف از پژوهش حاضر، بررسی آلودگی به سالمونلا و اشرشیاکلای در انواع گوشت و تخم‌پرندگان و مقاومت آنتی‌بیوتیکی جدایه‌ها است.مواد و روش‌ها: تعداد‌ 323 نمونه از گوشت مرغ (103 نمونه)، گوشت بوقلمون (20 نمونه)، گوشت غاز (20 نمونه)، گوشت بلدرچین (20 نمونه)؛ تخم‌مرغ (100 نمونه)، تخم بوقلمون (20 نمونه)، تخم غاز (20 نمونه) و تخم‌ بلدرچین (20 نمونه) نمونه-گیری و به آزمایشگاه انتقال داده شد. نمونه‌گیری به صورت تصافی ساده و طی 5 ماه انجام گرفت. برای بررسی آلودگی به اشرشیاکلای و سالمونلا به روش کشت خطی و به ترتیب از محیط‌های کشت EMB و SS agar استفاده شد. برای مقاومت آنتی-بیوتیکی به روش Disk Diffusion و محیط کشت Muller-Hinton انجام شد و برای ردیابی ژن‌های حدت stx1 و stx2, گونه-های مختلف سالمونلا انترتیدیس و تایفی‌موریوم از روش MultiplexPCR استفاده شد. نرم‌افزار SPSS نسخه 22 و روش آماری تجزیه و تحلیل داده‌ها، آزمون مربع‌کای و تست دقیق فیشر بود.یافته‌ها: نتایج نشان داد از مجموع 323 نمونه‌ی گوشت و تخم پرندگان، 21 نمونه (50/6 درصد) به اشرشیاکلای و 50 نمونه (47/15 درصد) به سالمونلا آلوده بود. آنالیزهای آماری نشان داد بین آلودگی به اشرشیاکلای و سالمونلا ارتباط آماری وجود نداشت (p<0/05). فراوانی ژن stx1 و stx2 در 1 نمونه و آلودگی به سالمونلا انتریتیدیس 1 نمونه و سالمونلا تایفی‌موریوم 5 نمونه بود. بیشترین مقاومت آنتی‌بیوتیکی در اشرشیاکلای مربوط به تتراسایکلین 5/82 درصد و نالیدیکسیک اسید95/78 درصد و برای سالمونلا تتراسایکلین 90 درصد و سیپروفلوکساسین 76 درصد بیشترین مقاومت را داشتند. کمترین مقاومت برای اشرشیاکلای و سالمونلا مربوط به ایمی‌پنم بود.نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حاضر شیوع بالایی از آلودگی به سالمونلا و اشرشیاکلای را نشان داد و همچنین ظهور مقاومت آنتی-بیوتیکی در جدایه‌های اشرشیاکلای و سالمونلا، از نگرانی‌های بهداشت عمومی در ایران است. بنابراین توصیه می‌گردد استفاده از مواد غذایی به صورت خام یا نیم‌پز جلوگیری شود و در صورت بروز علائم ناشی از عفونت و مسمومیت‌های ناشی از میکروارگانیسم‌های غذایی مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها به وصرت خودسرانه محدود گردد. و مسئولان ذیربط نسبت به وضع قوانین سختگیرانه‌ی بهداشتی تصمیمات لازم را اتخاذ کنند و برخورد جدی با متخلفان حوزه‌ی بهداشت را در دستور کار قرار دهند.