قابلیت سنجی استفاده از نیروگاه های خورشیدی در شهرهای مناطق خشک(مطالعه موردی: شهر سبزوار)
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
3 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
4 دانش آموخته دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
doi
10.22034/jget.2023.341989.1422چکیده
مقدمه: با افزایش جمعیت جهان میزان مصرف انرژی افزایش یافته و اگر تولید انرژی در مسیر جدیدی قرار نگیرد، اثرات و عواقب جبرانناپذیری را منجر خواهد شد. امروزه بیشتر ممالک جهان از جمله کشور ایران به اهمیت و نقش انرژیهای تجدیدپذیر از جمله انرژی خورشیدی پی برده و بر آن تأکید نمودهاند.هدف: هدف از پژوهش حاضر قابلیتسنجی احداث نیروگاههای خورشیدی در شهرهای مناطق خشک میباشد.روش شناسی: پژوهش حاضر از نظر روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی و از نظر روش گردآوری اطلاعات کتابخانهای و میدانی است. پارمترهای مورد بررسی در پژوهش از نظر اقلیمی (بارندگی، ساعات آفتابی، تابش دریافتی، ابرناکی، درجه حرارت، گرد و غبار، یخبندان) و از نظر محیطی (ارتفاع، شیب و کاربری اراضی) میباشد. دوره زمانی بررسی پارامترهای اقلیمی 15 ساله و از سال 1382 تا سال 1397 و در برگیرنده تمامی ایستگاههای سینوپتیک استان خراسان رضوی از جمله ایستگاه سینوپتیک سبزوار به منظور پهنهبندی اقلیمی در محیط نرمافزاری GIS و سنجش توانایی اقلیمی و محیطی شهر سبزوار در احداث نیروگاههای خورشیدی میباشد. در این پژوهش برای تجزیه و تحلیل دادهها از نرم افزار کاربردی GIS و تکنیک سلسله مراتبی AHP استفاده گردیده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش: شهر سبزوار است.یافته ها و بحث: نتایج این پهنهبندی نشان داد که شهر سبزوار از نظر اقلیمی دارای قابلیت بالا جهت احداث نیروگاههای خورشیدی میباشد. در ادامه جهت سنجش قابلیت محیطی شهر سبزوار سه لایه اطلاعاتی ارتفاع، کاربری زمین و شیب نیز در محیط نرمافزاری GIS مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد شهر سبزوار از نظر ارتفاع و کاربری زمین مستعد احداث نیروگاه خورشیدی نمیباشد و از میان این سه لایه اطلاعاتی تنها از نظر درصد شیب که کمتر از 3 درصد بوده است دارای توانایی بسیار بالایی جهت احداث نیروگاه خورشیدی بوده است.نتیجه گیری: بنابراین شهر سبزوار از نظر پارامترهای اقلیمی دارای قابلیت بالا برای احداث نیروگاههای خورشیدی و از نظر پارامترهای محیطی دارای قابلیت محدود میباشد.