شناسایی و تحلیل سیوپتیکی امواج گرمایی کلانشهر اهواز

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای اقلیم شناسی، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا ، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران

3 دانشیار گروه جغرافیا، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران

doi
10.22034/jget.2023.346928.1434
چکیده

مقدمه:  با پیداش و شدت رو به افزایش پدیده تغییر اقلیم و تبع آن گرمایش جهانی در سال­های اخیر وقوع امواج گرمایی همواره رو به افزایش بوده است. موج­های گرمایی شدید از مهمترین بلایای آب و هوایی بوده که تاثیرات گسترده­ای بر فعالیت­های مختلف انسانی دارند و زمانی که از شدت و فراوانی بالایی برخوردار شوند می­توانند معضلات عمده­ای تولید نمایند.هدف:  هدف اصلی این پژوهش، تحلیل سینوپتیکی شهر اهواز در زمان رُخداد امواج گرم می­باشد.روش شناسی:  در این راستا، از داده­های روزانه ایستگاه سینوپتیک کلانشهر اهواز طی دوره آماری 60 ساله ( 1961 تا 2019 ) برای استخراج موج گرم استفاده شده  و روند سری زمانی آنها با استفاده ازدو آمار ناپارامتریک تخمینگر شیب sen و من کندال  مورد بررسی قرار گرفت. از داده­های به دست آمده برای تحلیل و بررسی الگوهای جوی همدید مولد امواج گرم که شامل ارتفاع ژئوپتانسیل ترازهای جوی، 500، 850 و 700 هکتوپاسکال، فشار سطح زمین، و الگوی ضخامت ارتفاع ژئوپتانسیل بین سطوح 1000 و 500 میلی بار، از پایگاه جوی اقیانوسی ابالات متحده اخذ گردید استفاده شد. مراحل پردازش این داده­ها در محیط نرم افزار GRADS قرارگرفت.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  شهر اهواز در استان خوزستانیافته ­ها و بحث:  یافته ­ها در این ایستگاه ، بیانگر وجود یک روند افزایشی هم در فراوانی رخدادها و هم در تعداد روزهای گرم کلانشهر اهواز بوده است. در این پژوهش، 3 موج گرم (موج گرم 18-14 تیر 1389، موج گرم 14-8 مرداد 1391 و موج گرم 11-6 تیر 1396) در شهر اهواز شناسایی شد.نتیجه ­گیری: نتایج آن، با توجه به تحلیل­های سینوپتکی موج­های گرم شهر اهواز در ترازهای بالا حاکمیت پرفشار جنب حاره­ای آزور شرایط را برای تابش شدید فراهم کرده و در سطح پایین نیز گسترش کم فشار عربستان باعث گرمایش شدید منطقه شده و توده هوای گرم عربستان را مکش می­کند.