فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه:  بازارچه مرزی واقع در نقاط مرزی و در جوار گمرکات مجاز می­توانند فضایی را در اختیار شهروندان دو سوی خط مرزی قرار دهند تا معاملات خود را با رعایت مقررات به انجام برسانند. تاثیرات چنین بازارچه­هایی نه تنها بر نقاط همجوار تاثیر گذار است بلکه می­تواند از جنبه­های منطقه­ای بر کیفیت شهروندان تاثیرگذار باشد.هدف:  هدف این مقاله بررسی تطبیقی تاثیرات ابعاد اقتصادی ،اجتماعی وکالبدی بازارچه میلک بر سطح کیفیت زندگی شاغلین در شهر زابل است. سوال اصلی اینگونه است که آیا بازارچه مرزی میلک بر کیفیت زندگی ساکنان تاثیرگذاشته است؟ و در صورت تاثیرگذاری کدام ابعاد بیشترین میزان را دارند؟روش شناسی:  رویکرد غالب تحقیق از نظر (ماهیت و روش)، توصیفی–تحلیلی می­باشد. جهت سنجش تأثیرگذاری بازارچه میلک بر روی کیفیت زندگی شاخص و گویه­ها با توجه به سؤال و اهداف تحقیق در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و کالبدی تعیین شده است که هر کدام به گویه­های جزیی تری تقسیم شدند و در مجموع پانزده گویه مورد سنجش و بررسی قرار گرفت. از نرم­افزار SPSS برای تحلیل داده­ها استفاده شده است. جامعه آماری مشتمل بر سرپرستان خانوار شاغل در بازارچه میلک به تعداد 1298 نفر می­باشد که حجم نمونه این پژوهش با استفاده از فرمول کوکران 254 نفر تعیین گردید.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی‌ شامل شهر زابل در استان سیستان و بلوچستان می‌باشد‌.یافته ­ها و بحث:  نتایج پژوهش نشان می­دهد که عملکرد بازارچه میلک به میزان یکسانی شاخص­های مورد بررسی را تحت تاثیر قرار نداده است. نتایج رگرسیون در زمینه رتبه­بندی تأثیر بازارچه میلک حاکی از آن است که متغییر اقتصادی با 45% و متغییر اجتماعی با 37% و متغییر کالبدی با 22% به ترتیب بیشترین و کمترین مقدار تأثیرپذیری را تبیین می­نمایند. بازارچه ملیک در ایفای تأثیرگذاری بر بهبود سطح کیفی زندگی در ابعاد اقتصادی موفق عمل کرده است زیرا سطح معنی­داری محاسبه شده کمتر از آلفای 05.0 می­باشد.نتیجه­ گیری: در سال­های اخیر شاهد اجرای بازارچه­های مرزی در مقیاس های متفاوت بوده­ایم که هر کدام اثرات و پیامدهای متفاوتی را بر محیط­های جغرافیایی بر جای گذاشته­اند. پژوهش حاضر می­تواند معیار قابل استنادی در اختیار برنامه­ریزان منطقه­ای بخصوص در نقاط مرزی بگذارد. به این منظور پیشنهاداتی نیز در انتها ارائه گردیده است.