فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه:  مهندسی جغرافیایی به نوعی در راستای برنامه­ریزی و آمایش محیط طبیعی و انسانی عمل می­کند. درواقع  جغرافیا رابطه بین انسان و محیط را مورد مطالعه و بررسی قرار می­دهد. گزارش­های متعدد بین­المللی حاکی از آن است که، انسان و محیط در خطر نابودی قرار دارند. مواجه­شدن با این خطرات، انسان را به بازنگری در نوع ارتباط با طبیعت واداشته است. با پذیرش این فرض که چنین رابطه­ای در معماری گذشته، مسالمت­آمیز و متعامل بوده است، پس در شرایط فعلی هم می­توان به این دانش ضمنی متوسل شد. بااینحال، صاحب­نظران معتقدند که شکل­گیری و تداوم این نوع معماری، الگومحور بوده است. لذا برای استفاده از دانش ضمنی آنها می­توان به الگوها متوسل شد.هدف:  مقاله حاضر ضمن محدود­نمودن دامنه پژوهشی خود به معماری مسکونی نیاسر (از توابع شهر کاشان)، درصدد شناسایی و تحلیل الگوهای معماری شکل­گرفته در تاریخ این سکونتگاه است.روش شناسی:  پژوهش پیشِ­رو از روش کیفی و از راهبرد تفسیری تاریخی برای تحلیل الگوهای معماری در مسکن نیاسر استفاده نموده است. ضمن اینکه آشنایی با محیط نیاسر، استفاده از اسناد موجود؛ استفاده از آگاهان محلی و نیز بررسی شواهد مادی درزمره تدابیر به­کاررفته در پژوهش بوده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی‌ شهر نیاسر می‌باشد‌.یافته ­ها و بحث:  یافته­ها مؤید آن بوده که معماری مسکونی نیاسر در ارتباط با فضاهای سبز براساس چهار الگوی کوشک-باغ، خانه­های حیاط­دار، خانه-باغ و خانه-منظر باغ شکل گرفته­اند. از میان این الگوها، خانه-باغ از سبقه تاریخی کمتری نسبت به الگوهای دیگر برخوردار بوده است.نتیجه­ گیری: نتایج مؤید آن بوده که در سیر تحولی الگوهای فوق، ساکنین نیاسر از الگوهایی که باغ را به خانه می­کشاند، به­سمت سکنی­گزیدن در کنار باغ پیش رفته­اند. همچنین، ریشه­های شکل­گیری این الگوها را نمی­توان به یک عامل نسبت داد؛ چراکه آب، عوارض زمین، معیشت، منزلت اجتماعی و غیره ازجمله عواملی هستند که در شکل­گیری این الگوها مؤثر بوده­اند.