تحلیل فضایی تصادفات درون‌شهری با استفاده از داده‌های پلیس راهنمایی و رانندگی (مورد مطالعه: تصادفات درون‌شهری سال 1395 شهر اردبیل)

نویسندگان

1 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری و پژوهشگر جهاد دانشگاهی واحد لرستان، خرم‌آباد، ایران.

2 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

3 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

4 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/jget.2023.272252.1244
چکیده

مقدمه:  حوادث رانندگی یکی از دلایل اصلی مرگ و ناتوانی است و باعث مرگ سالانه 1.23 میلیون و ده­ها میلیون مصدوم و مجروح در سراسر جهان می­شود. در همین حال، بخش قابل توجهی از تلفات و جراحات ناشی از تصادفات رانندگی در میان تصادفات درون­شهری رخ می دهد. براساس گزارش سال 1393 مرکز آمار ایران حدود 9 درصد تصادفات درون­شهری منجر به فوت و 60 درصد منجر به جرح می­شود.هدف:  مقاله‌ با هدف بررسی الگوهای تصادفات درون­شهری در شهر اردبیل با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی تدوین شده است.روش شناسی:  پژوهش حاضر یک مطالعه کمی- تحلیلی است. داده­های مورد نیاز مطالعه از پلیس راهنمایی و رانندگی اردبیل و همچنین پایگاه داده شهرداری و مرکز آمار ایران استخراج شد. از نقشه مناطق شهر اردبیل برای نمایش توزیع حوادث استفاده شد. از شاخص­های نزدیک­ترین همسایه، موران محلی و موران جهانی برای تعیین الگوی توزیع حوادث استفاده شده است، از آزمون مرکز متوسط برای تمرکز حوادث و از آزمون بیضی انحراف برای جهت توزیع استفاده شده، و از آزمون تراکم کرنل برای شناسایی کانون حوادث استفاده شده است. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نرم­افزارهای SPSS  و ARC-GIS انجام شد.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی‌ شهر اردبیل می‌باشد‌.یافته ­ها و بحث: نتایج پژوهش نشان داد که بخش مرکزی، حاشیه شمالی و شرقی اردبیل از نظر تصادفات رانندگی درون­شهری، آسیب­پذیرترین نواحی شهر اردبیل هستند. تقاطع­ها، میدان­ها و بلوارها محل اکثر حوادث رانندگی هستند که منجر شکل­گیری کانون­های تصادف­خیز می­شوند، همچنین تحلیل فضایی تراکم کرنل نشان می­دهد که بیشتر تمرکز نقاط تصادفی در منطقه 4 و 1 دیده می­شود و مناطق 2 و 3 از تراکم کانون تصادفی کمتری برخوردار هستند.نتیجه ­گیری: نتایج نهایی حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که از آنجایی که تصادفات اجتناب ناپذیر هستند، جهت کاهش پیامدهای آن را می توان با با بکارگیری روش­ها و رویکردهای نوین و نیز استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و داده­های دقیق­تر می­توان، الگوهای خاص تصادفات درون­شهری را جهت کاهش تصادفات و ارائه راهکارها را شناسایی کرد.