تحلیل فضایی تصادفات درونشهری با استفاده از دادههای پلیس راهنمایی و رانندگی (مورد مطالعه: تصادفات درونشهری سال 1395 شهر اردبیل)
نویسندگان
1 دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری و پژوهشگر جهاد دانشگاهی واحد لرستان، خرمآباد، ایران.
2 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران.
3 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
4 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/jget.2023.272252.1244چکیده
مقدمه: حوادث رانندگی یکی از دلایل اصلی مرگ و ناتوانی است و باعث مرگ سالانه 1.23 میلیون و دهها میلیون مصدوم و مجروح در سراسر جهان میشود. در همین حال، بخش قابل توجهی از تلفات و جراحات ناشی از تصادفات رانندگی در میان تصادفات درونشهری رخ می دهد. براساس گزارش سال 1393 مرکز آمار ایران حدود 9 درصد تصادفات درونشهری منجر به فوت و 60 درصد منجر به جرح میشود.هدف: مقاله با هدف بررسی الگوهای تصادفات درونشهری در شهر اردبیل با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی تدوین شده است.روش شناسی: پژوهش حاضر یک مطالعه کمی- تحلیلی است. دادههای مورد نیاز مطالعه از پلیس راهنمایی و رانندگی اردبیل و همچنین پایگاه داده شهرداری و مرکز آمار ایران استخراج شد. از نقشه مناطق شهر اردبیل برای نمایش توزیع حوادث استفاده شد. از شاخصهای نزدیکترین همسایه، موران محلی و موران جهانی برای تعیین الگوی توزیع حوادث استفاده شده است، از آزمون مرکز متوسط برای تمرکز حوادث و از آزمون بیضی انحراف برای جهت توزیع استفاده شده، و از آزمون تراکم کرنل برای شناسایی کانون حوادث استفاده شده است. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نرمافزارهای SPSS و ARC-GIS انجام شد.قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی شهر اردبیل میباشد.یافته ها و بحث: نتایج پژوهش نشان داد که بخش مرکزی، حاشیه شمالی و شرقی اردبیل از نظر تصادفات رانندگی درونشهری، آسیبپذیرترین نواحی شهر اردبیل هستند. تقاطعها، میدانها و بلوارها محل اکثر حوادث رانندگی هستند که منجر شکلگیری کانونهای تصادفخیز میشوند، همچنین تحلیل فضایی تراکم کرنل نشان میدهد که بیشتر تمرکز نقاط تصادفی در منطقه 4 و 1 دیده میشود و مناطق 2 و 3 از تراکم کانون تصادفی کمتری برخوردار هستند.نتیجه گیری: نتایج نهایی حاصل از پژوهش نشان میدهد که از آنجایی که تصادفات اجتناب ناپذیر هستند، جهت کاهش پیامدهای آن را می توان با با بکارگیری روشها و رویکردهای نوین و نیز استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و دادههای دقیقتر میتوان، الگوهای خاص تصادفات درونشهری را جهت کاهش تصادفات و ارائه راهکارها را شناسایی کرد.