شناسایی سریع گونه گوسفند (Ovis aries) در نمونه گوشت با استفاده از روش تکثیر هم دما

نویسندگان

1 استادیار، گروه زیست‌فناوری، دانشکده علوم و فناوری‌های زیستی، دانشگاه اصفهان، ایران

2 دانش‌آموخته‌ کارشناسی ارشد زیست‌فناوری میکروبی، گروه زیست‌فناوری، دانشکده علوم و فناوری‌های زیستی، دانشگاه اصفهان، ایران

doi
10.22069/fppj.2024.22843.1840
چکیده

چکیدهسابقه و هدف: با افزایش مصرف فرآورده های گوشتی، حوادث تقلب در گوشت بیشتر و فراگیرتر شده است. یکی از اشکال رایج تقلب، جایگزینی گوشت های قرمز کم ارزش، مانند گوشت بز یا گاو، به جای گونه های با ارزش تر مانند گوشت گوسفند است. در نتیجه، تقاضای فزاینده ای برای روش های سریع و دقیق برای شناسایی گونه های گوشتی وجود دارد. در حالی که روش‌های مبتنی بر پروتئین و DNA، مانند ELISA و PCR، ابزار ارزشمندی برای شناسایی گونه‌ها هستند، زنجیره کوتاه تولید و مصرف فرآورده‌های گوشتی نیاز به آزمایش‌های سریع و دقیق دارد که می‌تواند در محل مورد نیاز انجام شود. آزمایشگاه های مجهز در این مطالعه، ما از تکثیر هم‌دما با واسطه حلقه (LAMP) برای شناسایی اختصاصی گوشت گوسفند استفاده کردیم. مجموعه ای از چهار پرایمر با هدف قرار دادن ژن سیتوکروم b میتوکندریایی (Cytb) طراحی شد. اختصاصیت و حد تشخیص این پرایمرها با روش استاندارد PCR که بیشتر در آزمایشگاههای کنترل مواد غذایی متداول است، بررسی و مقایسه شد.مواد و روش ها: در این پژوهش، برای شناسایی اختصاصی نمونه‌ی گوشت گوسفند، با استفاده از نرم‌افزار PrimerExplorer، مجموعه‌ی 4 عددی از آغازگر های LAMP برای ژن Cyt b طراحی شد. DNA نمونه بافت های گوشتی با استفاده از روش NaOH استخراج و برای استفاده در مراحل بعدی بکار برده شدند. به منظور تعیین اختصاصی بودن آغازگرها، آزمون LAMP برای پنل نمونه های هدف و غیرهدف انجام شد. همچنین به منظور تعیین حد تشخیص آغازگر های طراحی شده و مقایسه‌ی دو روش LAMP و PCR با همدیگر، دو آزمون یاد شده برای سری رقت تهیه شده از DNA گوسفند انجام و نتایج با هم مقایسه شدند. در انتها برای بهینه سازی کیت تشخیصی برای شرایط محیط خارج آزمایشگاهی، نتایج با رنگ SYTO 24 نیز مشخص شدند.یافته‌ها: نتایج کسب شده نشان دادند آغازگر های اختصاصی LAMP قادر به شناسایی دقیق گوشت گوسفند از گوشت های غیر هدف دیگر است. همچنین روش آزمایشگاهی طراحی شده در این تحقیق قابلیت شناسایی اختصاصیDNA گوسفند به میزان pg µl-17/1 در کمتر از نیم ساعت از زمان نمونه برداری را دارا است که این میزان ، قدرت تشخیص ده برابری نسبت به روش PCR را نشان داد. از طرفی دیگر، با استفاده از نتایج بدست آمده از بکارگیری رنگ SYTO 24، استفاده‌ی موثر از این روش در محیط خارج آزمایشگاه اثبات شد چرا که استفاده از این روش برایPCR به دلیل محصول کمتر نسبت به روش LAMP مقدور نیست.نتیجه‌گیری: این روش به دلیل سادگی و سهولت تجهیزات، حساسیت بالا، عملکرد خاص بین گونه های نزدیک و زمان واکنش کوتاه، پتانسیل قابل توجهی برای تشخیص تقلب گوشت، به ویژه در مکان های دور با دسترسی محدود به آزمایشگاه و پرسنل تحصیل کرده دارد.