بررسی فراوانی ژن‌های کد کننده انتروتوکسین و الگوی مقاومت آنتی‌بیوتیکی ایزوله‌های استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی سیلین جدا شده در گوشت و احشاء خوراکی جوجه‌های گوشتی عرضه‌شده در شهرکرد

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی بهداشت مواد غذایی، گروه بهداشت مواد غذایی واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

2 استادیار، مرکز تحقیقات تغذیه و محصولات ارگانیک، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

3 استادیار، گروه زیست‌شناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

4 استاد، گروه بهداشت مواد غذایی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

doi
10.22069/fppj.2025.22936.1845
چکیده

سابقه و هدف: استافیلوکوکوس اورئوس باکتری گرم مثبت است که تقریباً در یک سوم جمعیت عمومی وجود دارد و سبب مسمومیت غذایی استافیلوکوک (SFP) مرتبط با فعالیت استفراغ، سندرم شوک سمی، ذات الریه و سپسیس می‌شود. استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی سیلین (MRSA) مسئول چندین عفونت خطرناک و مسمومیت غذایی استافیلوکوک (SFP) است. ظهور استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی‌سیلین مرتبط با دام و طیور تولید کننده مواد غذایی مورد توجه فزاینده‌ای قرار گرفته است و ابهاماتی را در مورد وجود MRSA در مواد غذایی با منشاء حیوانی و منابع بالقوه انتقال به انسان از طریق زنجیره غذایی ایجاد می‌کند. در همین راستا هدف از مطالعه حاضر بررسی شیوع و خصوصیات انتروتوکسیژنیک استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی‌سیلین در گوشت و احشاء خوراکی جوجه‌های گوشتی عرضه‌شده در شهرکرد به روش Multiplex PCR بود.مواد و روش‌ها: تعداد150 نمونه از از گوشت و احشاء خوراکی جوجه به عنوان حجم نمونه انتخاب شد که شامل 75 نمونه گوشت (سینه و ران) و 75 نمونه احشاء خوراکی ( کبد، سنگدان و قلب) بودند. نمونه‌ها در سه ماه جمع‌آوری و با رعایت اصول بهداشتی در شرایط سترون جهت عدم آلودگی مجدد در مجاورت فلاسک یخ، به آزمایشگاه بهداشت مواد غذایی دانشکده دامپزشکی دانشگاه آزاد انتقال داده شدند. برای جداسازی استافیلوکوکوس اورئوس از محیط برد پارکر آگار (Baird Parker Agar) به روش کشت سطحی، جهت تشخیص متی‌سیلین مثبت استافیلوکوکوس اورئوس (MRSA) از سنجش نمونه‌های مثبت استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به آنتی‌بیوتیک‌های سفوکسیتین و اگزاسیلین در محیط کشت مولر هینتون آگار (Mueller-Hinton agar)، جهت تشخیص ژن‌های (sea، seb، sec و sed) از روش Multiplex PCR و جهت ارزیابی مقاومت آنتی‌بیوتیکی ژن‌ها از روش Diffusion-Disk استفاده شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد از مجموع 170 نمونه گوشت و احشاء نمونه‌گیری شده در شهرستان شهرکرد 93 نمونه (70/54 درصد) به استافیلوکوکوس اورئوس آلودگی داشتند که 43 نمونه از گوشت و 50 نمونه از احشاء به استافیلوکوکوس اورئوس آلودگی داشتند. همچنین نتایج نشان داد که از 93 نمونه استافیلوکوکوس اورئوس، 35 نمونه (58/20 درصد) به متی‌سلین مقاوم بودند. جدایه‌های استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی‌سیلین نشان داد که بیشترین و کمترین فراوانی ژن حامل مربوط به sea (28/54 درصد)، seb (85/22 درصد)، sec (42/11 درصد) و sed (74/5 درصد) بود. همچنین بیشترین مقاومت علیه استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی‌سیلین مربوط به پنی‌سیلین (2/94 درصد) و اریترومایسین (7/85 درصد) و کمترین مقاومت مربوط به امی‌پنم (85/2 درصد) بود.نتیجه‌گیری: با توجه به حساسیت استافیلوکوکوس اورئوس نسبت به دماهای پخت، توصیه می‌شود مواد غذایی را حرارت داده تا ریسک مسمومیت‌زائی از بین رفته یا به حداقل برسد و در صورت مسمومیت استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها کاهش یابد.