فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: آلو و گوجه‌سبز از محصولات مهم باغبانی در ایران و جهان است. از آلو و گوجه‌سبز به صورت تازه خوری و یا فرآوری به صورت خشکباری و تنقلات استفاده می‌شود. روش خشک کردن این محصول با هدف حفظ کیفیت و نگهداری طولانی مدت آن و جلوگیری از فساد و از دست رفتن ارزش غذایی آن از دیر باز مورد استفاده بوده است. در مناطق معتدله و سردسیر ایران ارقام مختلفی از آلو و گوجه‌سبز کشت می‌شوند، که با توجه به ارزش اقتصادی بالای خشکباری این محصول نیاز است کیفیت این ارقام از نظر خشکباری بررسی شود. هدف از این تحقیق، ضمن بررسی برخی ارقام آلو و گوجه‌سبز از نظر معیارهای خشکباری، مطالعه دو روش سنتی و استفاده از آون و نیز حالت‌های با پوست و بدون پوست تهیه خشکبار از این محصول است.مواد و روش‌ها: جهت مطالعه قابلیت خشکباری 27 رقم آلو و گوجه‌سبز، از آزمایش فاکتوریل با سه فاکتور ژنوتیپ، روش خشک کردن با دو سطح روش سنتی و استفاده از آون و فاکتور پوست میوه با دو سطح با پوست و بدون پوست استفاده شد. ارقام و ژنوتیپ‌ها از مناطق سرد و معتدل کشور که به طور عمومی مورد کشت این محصول قرار می‌گیرد، جمع آوری شدند. پس از اجرای فرایند خشکباری صفات کلیدی مرتبط با کیفیت و ارزش محصول از جمله وزن میوه خشک، وزن آماس، درصد تورم، مواد جامد محلول در میوه، مواد جامد محلول در آب میوه، اسیدیته کل میوه، pH آب میوه، pHمیوه و ظرفیت آنتی اکسیدان ارزیابی شد. سپس داده با استفاده از روش‌های آماری تک متغییره و چند متغییره مورد بررسی قرار گرفت.یافته‌ها: نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر فاکتور رقم برای تمام صفات مورد بررسی در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار است. اثر فاکتور پوست برای صفات وزن خشک، وزن آماس، مواد جامد محلول میوه، مواد جامد محلول آب میوه، pHمیوه و pHآب میوه در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار است. همچنین اثر فاکتور روش خشک کردن برای صفات وزن خشک، وزن آماس، اسیدیته کل، مواد جامد محلول در میوه و آب میوه و pHمیوه و آب میوه و ظرفیت آنتی‌اکسیدان در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار شد. بالاترین وزن میوه در رقم شابلون شهریار با وزن میوه خشک 37/23 گرم، بیشترین وزن آماس در همین رقم با وزن 05/44 گرم، بیشترین اسیدیته کل میوه در ژنوتیپ شاهرود 12 با مقدار 2/09 درصد و بالاترین مقدار مواد جامد محلول 25/36 درجه بریکس در میوه در رقم شابلون شهریار مشاهده شد. میانگین وزن خشک و مواد جامد محلول میوه برای روش‌های مختلف خشک کردن معنی‌دار اما برای فاکتور پوست غیر معنی‌دار شد.نتیجه‌گیری: فرایند خشک کردن میوه به روش سنتی در حفظ صفات کمی و کیفی خشکباری بهتر عمل نموده است. همچنین سطح خشک کردن میوه بدون پوست در تمامی صفات مورد بررسی نتایج بهتری بجای گذاشته است. رقم بومی شابلون شهریار به دلیل نمود کیفیت و کمیت بالا از ظرفیت مناسبی برای کشت با هدف خشکباری در کشور برخوردار است.