فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه:  شاخص­ رقابت­پذیری یکی از مهم­ترین شاخص‌های اقتصادی در طبقه­بندی مناطق ازلحاظ سطح توسعه‌یافتگی است و میزان رقابت و قدرت اقتصادی یک منطقه بر اساس این شاخص مورد ارزیابی قرار می­گیرد.هدف:  در این راستا این پژوهش با روش توصیفی و تحلیل و هدف­گذاری کاربردی، 20 شهرستان استان را ازلحاظ شاخص‌های رقابت­پذیری اقتصادی در استان آذربایجان شرقی مورد بررسی قرار می­دهد.روش شناسی:  شاخص‌های موردمطالعه در قالب 25 شاخص در قالب 2 معیار اصلی است. برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از مدل­های آنتروپی شانون تعمیم­یافته، تحلیل رابطه خاکستری (GRA) و روش خودهمبستگی فضایی موران جهانی (Moran's I) و از نرم­افزار ­ Arc GIS 10.3 استفاده شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی پژوهش حاضر، شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی است.یافته­ ها و بحث:  ازنظر رقابت­پذیری اقتصادی شهرستان تبریز با توجه به مرکزیت استان و برخورداری از امکانات و زیرساخت­های کلان با میزان امتیاز رابطه خاکستری (432/0) در جایگاه اول و شهرستان­های مراغه و مرند با میزان رابطه خاکستری (512/0) و (516/0) در جایگاه­های دوم و سوم قرار گرفتند در سوی مقابل شهرستان خدا آفرین با میزان امتیاز رابطه خاکستری (661/0) در جایگاه آخر قرارگرفته است. با نگاه آماری ازنظر برخورداری از شاخص‌های موردمطالعه در سطح استان، 5 درصد شهرستان­ها در سطح بالا (1)، 45 درصد (9) در سطح متوسط و 50 درصد (10) در سطح پایین قرار گرفتند.نتیجه­ گیری: نابرابری در سطح شهرستان‌ها وجود دارد و همچنین شاخص موران در اکثر مؤلفه‌های رقابت­پذیری اقتصادی کمتر از یک است که نشان­ از الگوی غالب توزیع شاخص‌ها به‌صورت تصادفی (Random) و بدون برنامه‌ریزی‌ است.