عوامل توسعه نیافتگی نواحی مرزی(مطالعه موردی: شهرستان های مرزی استان کرمانشاه)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
4 دانشجوی دکتری گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
5 استادیار گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/jget.2024.163961چکیده
مقدمه: برنامهریزی برای توسعه مناطق محروم و غیر برخوردار به علت جایگاه شان در توسعه و امنیت در بسیاری از کشورها ازجمله ایران به ویژه مناطق مرزی کرمانشاه ضرورت تام یافته است.هدف: هدف تحقیق بررسی عوامل توسعه نیافتگی نواحی مرزی در شهرستان های مرزی استان کرمانشاه است.روش شناسی: این پژوهش به لحاظ روش توصیفی- تحلیلی و به لحاظ هدف توسعهای کاربردی میباشد. روش گردآوری اطلاعات به دو صورت کتابخانهای و میدانی میباشد که از ابزارهای مصاحبه و پرسشنامه جهت جمعآوری دادهها و جهت تجزیه و تحلیل دادهها از نرم پافزار SPSSاستفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل خبرههای محلی در زمینه مطالعات مرزی و مدیران ارشد استان و نواحی مرزی کرمانشاه میباشد، که با استفاده از نمونهگیری هدفمند 350 نفر از بین آنها انتخاب شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش: این تحقیق در شهرستانهای مرزی استان کرمانشاه انجام شده است.یافته ها و بحث: نتایج به دست آمده حاکی از این است که مناطق مرزی ازلحاظ برخورداری در وضعیت محروم قرار دارند و همچنین از ظرفیتهای این مناطق به نحو درستی استفاده نشده است. علل و ریشههای توسعه نیافتگی استان با توجه به ماهیت و نوع ارتباطشان در چهار دستهبندی کلی «عوامل اجتماعی- فرهنگی »، «عوامل سیاسی ایدئولوژیک و امنیتی»، « جنگ و پیامدهایش» و در نهایت «عوامل مربوط به دولت و مدیریت توسعه» قابل شناسایی هستند.نتیجه گیری: ریشه ایترین علل وضعیت کنونی استان را می توان در نظام معیشتی عشایری، جنگ تحمیلی، نگرش تاریخی تساوی اقتدار با امنیت و تسلط نگرش ایدئولوژیک به جای شایسته سالاری در انتصابات و مهمتر از همه وجود انواع «اختلالهای ارتباطی» در سطوح مختلف در استان جستجو کرد. تعدادی از عوامل از جمله نظام معیشتی، جنگ تحمیلی و بینش تساوی اقتدار با امنیت هر چند آثارشان کاملاً از بین نرفته اما اکنون خود آنها به عنوان عامل تداوم اثرات، دیگر نقش جدی و موضوعیتی ندارند. اما بقیه عوامل یاد شده، بویژه انواع اختلالهای ارتباطی در سطوح مختلف همچنان نقش بازی میکنند.
