تبیین عوامل اصلی توسعه گردشگری استان زنجان

نویسندگان

1 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

4 استادیار گروه جامعه شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

doi
10.22034/jget.2023.335760.1413
چکیده

مقدمه:  در سده گذشته گردشگری و امور مربوط به آن گستردگی خاصی یافته و از حالت فعالیتی فرعی و فراغتی به شکل نیاز اساسی و برنامه­ریزی­های توسعه درآمده است و به یکی از بخش­های بزرگ و پردرآمد اقتصاد جهان تبدیل شده است تا جایی که امروزه فعالیت­های گردشگری بخش چهارم فعالیت­های انسان پس از کشاورزی، صنعت و خدمات محسوب می­شود، .براین اساس تلاش کشورها و مناطق برای تصاحب بیشترین منفعت حاصل از آن، زمینه رقابت را ایجاد کرده است.هدف: تحقیق حاضر سعی داشته است ضمن بررسی عوامل اولیه اثرگذار بر توسعه گردشگری استان زنجان، اهمیت و عملکرد عوامل کلیدی را نیز بررسی کند.روش­شناسی: نوع تحقیق حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر گرد­آوری داده توصیفی-تحلیلی بوده است و جمع‌آوری اطلاعات به دو صورت اسنادی- کتابخانه­ای و میدانی صورت گرفته است. در این تحقیق­92 شاخص گردشگری در قالب سه عامل (اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، کالبدی-فضایی) طراحی شده و در محیط­MICMAC   با توجه به نظرات کارشناسان تحلیل‌شده‌اند تا درنهایت کلیدی­تری عوامل استخراج گردند و سپس به تحلیل اهمیت- عملکرد عوامل کلیدی با استفاده از مدل IAP پرداخته شود.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی‌ استان زنجان می‌باشد‌.یافته­ ها و بحث:  یافته ­های تحقیق نشان داده است که الگوی توزیع شاخص ­های توسعه گردشگری در استان زنجان از روند پایداری پیروی نکرده است به طوری که الگوی توزیع شاخص­ها به صورت قطری از جنوب غرب به طرف شمال شرق دیاگرام کشیده شده و بیشترین تمرکز شاخص ­ها در ناحیه دوم متوجه شاخص­های دو وجهی بوده است، همچنین یافته­ های مدل IPA نمودار تفاضل زیاد بین عوامل دارای اهمیت از اقدامات صورت گرفته توسط نهاد­های زیر ربط بوده است.نتیجه ­گیری: نتایج تحقیق نشان داده است که برای تحقق الگوی پایدار گردشگری در استان زنجان بایستی موارد زیر را در اولویت قرار داد؛  توجه و اهتمام به قشر تحصیل­کرده گردشگری و به کارگیری آنها در فرایند گردشگری، توجه به خواست و نیاز گردشگر و تلاش در برآورده­ سازی نیاز آنها.