نیمرخ های انگیزشی و اهمال کاری تحصیلی دانش آموزان پسر: تحلیل مبتنی بر شخص

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

2 دانشجو دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز،ایران

3 مربی گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، قم، ایران

4 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران

doi
چکیده

پژوهش حاضر باهدف تعیین نیمرخ انگیزشی دانش­آموزان با استفاده از تحلیل مبتنی­بر شخص و مقایسة‌ سه مؤلفة اهمال‌کاری تحصیلی باتوجه­به این نیمرخ‌ها انجام‌ گرفته است. این پژوهش، توصیفی و ازنوع علّی-مقایسه‌ای است. براساس جدول مورگان تعداد 199 نفر دانش‌آموز مقطع متوسطة دورة اول پایة هشتم و نهم آموزش­و­پرورش ناحیة 2 شهر قم به شیوة نمونه‌گیری خوشه­ای چندمرحله­ای انتخاب شدند که مقیاس جهت‌گیری اهداف پیشرفت الیوت و مک گرگور (2001) و اهمال‌کاری تحصیلی سواری (1390) را تکمیل کرده­اند. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل خوشه‌ای و تحلیل واریانس چندمتغیره بهره گرفته شد. براساس نتایج حاصل از تحلیل خوشه‌ای، چهار خوشة انگیزش برای دانش­آموزان به دست آمد: 1/14 درصد در خوشة عملکردگریزی، 6/22 درصد در خوشة‌ تبحرگرا-عملکرد گرا، 1/25 درصد در خوشة‌ بی­انگیزشی و 2/38 درصد خوشة‌ انگیزش چندگانه قرار گرفتند. اهمال‌کاری تحصیلی خوشة‌ بی­انگیزشی و عملکردگریزی بیشتر از سایر خوشه‌ها بود (001/0P<). یافته‌های به‌دست‌آمده به مسئولان حوزة آموزش کمک خواهد کرد تا با طراحی برنامه‌های مداخله‌ای تربیتی در ارتقا یا حفظ انگیزش دانش­آموزان، در طول سال‌های تحصیلی اقدامات مؤثری را انجام دهند.