ارتقای حیات مدنی براساس وق فنامه مسجد-مدرسه سپهسالار (شهید مطهری) در گستره میدان بهارستان
نویسندگان
1 ﮔﺮوه ﻣﻌﻤﺎری، داﻧﺸﮑﺪه ﻣﻌﻤﺎری و ﺷﻬﺮﺳﺎزی، واﺣﺪ ﺗﻬﺮان ﻣﺮﮐﺰ، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، ﺗﻬﺮان، ایران
2 ﮔﺮوه ﻣﻌﻤﺎری، داﻧﺸﮑﺪه ﻣﻌﻤﺎری و ﺷﻬﺮﺳﺎزی، واﺣﺪ ﺗﻬﺮان ﻣﺮﮐﺰ، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، ﺗﻬﺮان، ایران
3 ﮔﺮوه ﻣﻌﻤﺎری، داﻧﺸﮑﺪه ﻣﻌﻤﺎری و ﺷﻬﺮﺳﺎزی، واﺣﺪ ﺗﻬﺮان ﻣﺮﮐﺰ، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، ﺗﻬﺮان، ایران
doi
چکیده
ﻣﻘﺪﻣﻪ: ﺑﺎﻓﺖ ﺑﺎارزش، ﺑﺎﻓﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻗﺪﻣﺖ، ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻪ وﺣﺪت، اﺻﺎﻟﺖ ﺗﺎریخی، ﻣﻌﻤﺎری و آیندهﻧﮕﺮی و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺣﯿﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و اﻗﺘﺼﺎدی ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺧﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﻣﺴﺠﺪ- ﻣﺪرﺳﻪ ﺳﭙﻬﺴﺎﻻر (ﺗﺎﺳﯿﺲ در ﺳﺎل ۱۲۹۶ﻗﻤﺮی) یکی از این ﺑﻨﺎﻫﺎی "ارزﺷﻤﻨﺪ" اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺎﮐﻨﻮن ﺑﻪ ﺣﯿﺎت ﺧﻮد اداﻣﻪ داده و در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻣﯿﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺟﺪید و ﻣﻌﻤﺎری اﻣﺮوزی رﻫﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ. این ﺑﻨﺎ ﺑﺎ درایت و ﻧﻈﺎرت ﻣﯿﺮزا ﺣﺴﯿﻦﺧﺎن ﺳﭙﻬﺴﺎﻻر ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﻨﺎ و ﺗﺰﺋﯿﻨﺎت ﮐﻪ از ﺷﺎﻫﮑﺎرﻫﺎی ﻣﻌﻤﺎری ﻋﺼﺮ ﻗﺎﺟﺎر و ﻗﺮن ﺳﯿﺰدﻫﻢ ﻗﻤﺮی اﺳﺖ، اﮐﻨﻮن ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻗﻒ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﻮرد ﺑﯽﻣﻬﺮی ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﻫﺪف ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ، ﺑﺮرﺳﯽ ارﺗﻘﺎی ﺣﯿﺎت ﻣﺪﻧﯽ ﺑﺮاﺳﺎس وﻗﻒ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺴﺠﺪ- ﻣﺪرﺳﻪ ﺳﭙﻬﺴﺎﻻر (ﺷﻬﯿﺪ ﻣﻄﻬﺮی) در ﮔﺴﺘﺮه ﻣﯿﺪان ﺑﻬﺎرﺳﺘﺎن و دﺳﺖیابی ﺑﻪ ﭘﺎﺳﺨﯽ ﻋﻤﻠﯽ ﺑﺮای ﻧﺠﺎتﺑﺨﺸﯽ این ﺑﺎﻓﺖ ﺷﻬﺮی ﺑﺮاﺳﺎس ایدهﻫﺎی ﻣﻄﺮحﺷﺪه ﺑﻮد. ﻧﺘﯿﺠﻪﮔﯿﺮی: ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺴﺠﺪ- ﻣﺪرﺳﻪ ﺳﭙﻬﺴﺎﻻر ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ اﻟﮕﻮیی در ﻣﻌﻤﺎری ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺑﺮای ﺗﺤﻘﻖ ﻧﮕﺎه ﺳﻨﺘﯽ و ﻣﺪرن ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺴﺎﺟﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﯽ در ﺷﻨﺎﺳﺎﻧﺪن ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ دوﻟﺖ در ﺗﺎﻣﯿﻦ رﻓﺎه ﻣﺮدم ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ. آیندهﻧﮕﺮی در ﻣﺪیریت ﺷﻬﺮی ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ در آﺷﻨﺎیی ﺑﺎ ﺣﻘﻮق ﺧﻮیش و ﻫﻤﻜﺎری اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد. ﻣﺴﺎﺟﺪ و ﻣﺮاﮐﺰ ﻣﺬﻫﺒﯽ باید ﻗﻠﺐ و ﮐﺎﻧﻮن روحﺑﺨﺶ و ﻣﻌﻨﻮیت آﻓﺮین و ﺗﻔﮑﺮﺑﺮاﻧﮕﯿﺰ ﺷﻬﺮﻫﺎ و ﻣﺤﻼت ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻻزم اﺳﺖ در ﮐﻨﺎر ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ، ﺑﺎﺷﮑﻮهﺗﺮین و ﺑﺮﺟﺴﺘﻪﺗﺮین ﻧﻤﺎد ﺷﻬﺮﻫﺎی اﺳﻼﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ و در ﻋﯿﻦ ﺣﺎل ﻋﻈﻤﺖ را ﺑﺎ ﻟﻄﺎﻓﺖ و ﺳﺎدﮔﯽ ﺗﻮام ﻧﻤﺎیند. ﻃﺮاﺣﺎن و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪریزان، ﺑﺪون آﮔﺎﻫﯽ از اﺻﻮل اﺳﻼﻣﯽ، ﻣﻌﺎﻧﯽ و ﻣﻨﺎﺑﻊ آﻧﻬﺎ ﻗﺎدر ﺑﻪ ایجاد یک "ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺤﯿﻂ" ﮐﺎﻣﻼً ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ اﺻﻮل اﺳﻼﻣﯽ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد.
