تحلیل شاخص‌های پایداری فضای شهری در کلانشهر تهران با رویکرد عدالت فضایی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه جغرافیا،دانشگاه پیام نور،تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری،دانشگاه کردستان،سنندج،ایران

doi
10.22034/jget.2024.129963
چکیده

مقدمه:  از آنجایی که سیاست­های تخصیص و توزیع منابع در شهرها، توسط برنامه­ریزان و مدیران شهری صورت می­گیرد، بنابراین مسئولان شهر­های اسلامی، مجریان اصلی اجرای عدالت فضایی و سیاست­های اجرایی رفاه اجتماعی در شهرها هستند. نابسامانی نظام توزیع مراکز امکانات و خدمات در فضاهای شهری زمینه­ساز نابرابری اجتماعی شهروندان در برخورداری از این خدمات شده است. تحلیل نابرابری­ها در سطح مناطق شهری، نقطه شروع خوبی برای شناخت وضعیت نامتوازن شهرها می­باشد.هدف:  هدف پژوهش حاضر تحلیل و سنجش میزان پایداری فضایی کیفیت محیط در مناطق 22 گانه کلانشهر تهران است. روش شناسی:  پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی- تحلیلی و شیوه گردآوری داده­ها اسنادی می­باشد. همچنین از مدل­های کمی و تصمیم­گیری VIKOR، ضریب همبستگی، آنتروپی شانون و سیستم اطلاعات جغرافیایی  Arc Gisاستفاده شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  مناطق 22 گانه کلانشهر تهران است.یافته­ ها و بحث: یافته ­های پژوهش نشان می­دهد شاخص­های پایداری فضایی کیفیت محیط به صورت متوازن توزیع نشده و تفاوت چشمگیری بین مناطق کلانشهر تهران از نظر برخورداری از شاخص­های پایداری ملاحظه می­شود. نتایج مدل بیانگر این است که، منطقه 21 و منطقه 18 کلانشهر تهران با ضریب پایداری محیطی به ترتیب(118/0) و (177/0) در رتبه اول و دوم قرار گرفته­اند. منطقه 10 کلانشهر تهران با ضریب(627/0 )در رتبه 20 قرار دارد، منطقه 8 کلانشهر تهران با ضریب(650/0) در مرتبه 21 و در نهایت منطقه 13 تهران با ضریب پایداری محیط(664/0) در مرتبه 22 قرار گرفته است.نتیجه­ گیری: با توجه به نتایج این پژوهش مدیران و برنامه­ریزان کلانشهر تهران می­توانند با تغییر سیاست و اصلاح بودجه­بندی فضایی- مکانی، نابرابری­های فضایی و ناپایداری محیطی را تقلیل دهند و در نتیجه محیط شهری پایدارتری را در ابعاد مختلف برای شهروندان کلانشهر تضمین کنند.