فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه:  در پی تحولات بعد از انقلاب صنعتی، رشد جمعیتی و به تبع آن توسعه بافت­های شهری بسیار سریع و شتابزده عمل کرده است. به طوری که در دهه­های اخیر رشد و گسترش بی­رویه شهرها به صورت نوعی معضل یا مسئله درآمده و لزوم بازنگری در دیدگاهها و سیاستهای توسعه­های شهری در قالب چارچوبی علمی، بیش از پیش ضرورت یافته است.هدف:  هدف از انجام تحقیق حاضر، شناسایی جایگاه شاخص­های رشد هوشمند شهری در تحولات کالبدی نواحی شهر مراغه است.روش شناسی:  پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ روش، به روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفته است. شاخص­های رشد هوشمند شهری در نواحی شهر مراغه بر اساس سه شاخص فشردگی، زیست محیطی و دسترسی با استفاده از مدل­های هلدرن، ضریب جینی، تحلیل شبکه­ای در نرم افزار Arc map  مورد ارزیابی قرار گرفته اند.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  محدوده مورد این تحقیق، شهر مراغه است. این شهر به هفت ناحیه شهرداری تقسیم شده است. تحولات کالبدی نواحی هفت گانه شهر مراغه بر اساس شاخص های رشد هوشمند مورد ارزیابی قرار گرفته اند.یافته­ ها و بحث:  یافته های تحقیق نشان از رشد پراکنده و بی­قواره شهر مراغه دارد. به لحاظ زیست محیطی در زیر­ شاخص فضای سبز، نواحی1 و 7  بیشترین دسترسی و توزیع فضاهای سبز را دارند. در زیر شاخص شبکه فاضلاب، نواحی 5 و6 کمترین پوشش شبکه را دارند و در شاخص بافت فرسوده، ناحیه­های  1، 2 و3  بیشترین مساحت از بافت فرسوده را دارند. در شاخص دسترسی به ایستگاه­های اتوبوس، ناحیه 4 و7 کمترین توزیع و ناحیه 6 و1 بیشترین توزیع و دسترسی را دارند، و همچنین در شاخص دسترسی به ایستگاه­های تاکسی، ناحیه 5 فاقد ایستگاه تاکسی و ناحیه 1 و 2 بیشترین توزیع ایستگاه تاکسی را دارند.نتیجه­ گیری: نتایج حاصل از تحلیل­ها نشان می­دهد که، نواحی شرقی مراغه که شامل نواحی پنج و شش است در سطوح پایین برخورداری از شاخص­های رشد هوشمند شهری (مخصوصاً در شاخص زیست‌محیطی و دسترسی) ­هستند. نواحی مرکزی شهر که شامل نواحی یک، دو و سه می­باشد، این نواحی چون در دوره­های اول گسترش شهر شکل‌گرفته‌اند از شاخص فشردگی مطلوبی نسبت به دیگر نواحی برخوردار هستند، ولی به لحاظ زیر شاخص زیست‌محیطی، بافت فرسوده که 69/98 هکتار از مساحت این نواحی را شامل می­شود، باید تحت بازآفرینی قرار بگیرند، تا به اهداف ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان هماهنگ با حفظ منابع ارزشمند زیست­محیطی دست یافت.