فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: مایکوتوکسین‌ها متابولیت‌های ثانویه‌ای هستند که به طور طبیعی توسط کپک‌ها تولید می‌شوند و سبب آلودگی مواد غذایی انسان و دام می‌شوند. آفلاتوکسین‌ها مواد سمی هستند که می‌توانند باعث مسمومیت حاد و مزمن انسان با اثرات تراتوژن شوند. آنها مواد سمی هستند که توسط متابولیسم ثانویه چندین گونه قارچی مانند Aspergillus flavus، Aspergillus parasiticus و Aspergillus nomius تولید می‌شوند که در محصولات غذایی عمده تحت طیف وسیعی از شرایط آب و هوایی رشد می‌کنند. آلودگی به آفلاتوکسین M1 درشیر یک نگرانی رو به رشد است. شیر یک غذای بسیار مغذی است که دارای پروتئین، چربی، ریزمغذی و آب در ترکیبات خود است و آلودگی آن به آفلاتوکسین دور از انتظار نیست. با توجه به سمیت بالای آفلاتوکسین M1، و تاثیرات مخرب بر سلامتی انسان، اندازه-گیری آن در شیر از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف از مطالعه حاضر بررسی رخداد آفلاتوکسین M1 در شیر نشخوارکنندگان عرضه شده در شهرستان کرج بود. مواد و روش‌ها: تعداد 60 نمونه شیر خام در دو فصل تابستان و پائیز (شامل 20 نمونه شیر گاو، 10 نمونه شیر گاومیش، 10 نمونه شیر شتر، 10 نمونه شیر گوسفند، 10 نمونه شیر بز) از مراکز عرضه این محصولات در شهرستان کرج به صورت تصادفی نمونه‌گیری و جهت ارزیابی میزان آفلاتوکسین M1 به روش الایزا مطابق دستورالعمل کیت الایزای AFM1 (Biopharm-R, Germany) برای سنجش آفلاتوکسینM1 در شــیر استفاده شد. به آزمایشگاه بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی دانشکده دامپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی شهرکرد انتقال داده شدند. تجزیه و تحلیل آماری جهت تعیـین تفـاوت‌هـای موجود در میزان AFM بین نمونـه‌هـای شـیر در نشخوارکنندگان مختلـف بـا اسـتفاده از روشANOVA یـک طرفـه و دانکـن انجـام شد. تفاوت میانگین در سطح معناداری p<00/05 اندازه‌گیری شد. از نرم افزار اکسل برای رسم نمودارها بهره گرفته شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که در تمامی نمونه‌های شیر خام، شامل شیر گاو، گوسفند، بز، گاومیش و شتر به آفلاتوکسین M1 ردیابی شد. تعداد 29 نمونه (3/48 درصد) دارای آلودگی کمتر از 5 نانوگرم بر کیلوگرم، 27 نمونه‌ (45 درصد) دارای آلودگی در محدوده 5-20 نانوگرم بر لیتر، و 4 نمونه (70/6 درصد) در محدوده 50-20 نانوگرم بر لیتر به آفلاتوکسین آلوده بودند. همچنین در این مطالعه هیچ‌کدام از نمونه‌های شیر خام نشخوارکنندگان، آلودگی فراتر از 50 نانوگرم بر لیتر را نداشتند. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که هیچ‌کدام از آفلاتوکسین‌های مطالعه حاضر فراتر از استاندارد نبودند. با توجه به آلودگی پائین‌تر از استاندارد ایران؛ اروپا و آمریکا در مطالعه حاضر، استفاده از شیرهای نشخوارکنندگان عرضه شده درشهرستان کرج نمی‌تواند برای سلامت مصرف-کنندگان مخاطره‌ای داشته باشد.