فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محیط‌زیست سالم یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار است و نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت زندگی و رشد اقتصادی ایفا می‌کند. در این راستا، توسعه مالی می‌تواند هم فرصتی برای ارتقای کیفیت محیط‌زیست از طریق حمایت از فناوری‌های پاک و بهره‌وری منابع فراهم آورد و هم با افزایش مصرف انرژی و انتشار آلاینده‌ها، تهدیدی برای آن باشد. این مطالعه رابطه میان توسعه مالی و کیفیت محیط‌زیست را، با تأکید بر متغیرهای فناوری، جمعیت و فراوانی منابع، مورد بررسی قرار می‌دهد. در این پژوهش، کیفیت محیط‌زیست با دو شاخص انتشار دی‌اکسیدکربن و ردپای اکولوژیکی سنجیده شده و شدت مصرف انرژی به‌عنوان جانشین فناوری در نظر گرفته شده است. داده‌های ۱۱ کشور عضو اوپک طی دوره ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۸ با بهره‌گیری از روش میانگین گروهی تعمیم‌یافته (AMG) و مدل STRIPAT تحلیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد توسعه مالی انتشار دی‌اکسیدکربن و ردپای اکولوژیکی را به‌ترتیب با ضرایب 0.106 و 0.093 افزایش داده و کیفیت محیط‌زیست را تضعیف می‌کند. همچنین نتایج بیانگر آن است که با افزایش شدت مصرف انرژی، به‌عنوان جانشین فناوری، کیفیت محیط‌زیست کاهش می‌یابد و افزایش جمعیت و فراوانی منابع نیز تأثیر منفی مشابهی بر کیفیت محیط‌زیست دارند. نتایج آزمون علیت، وجود رابطه دوسویه میان توسعه مالی و کیفیت محیط‌زیست را تأیید می‌کند. بر این اساس، سرمایه‌گذاری در فناوری‌های پاک و کاهش شدت مصرف انرژی می‌تواند مسیر بهبود وضعیت محیط زیست کشورهای عضو اوپک را هموار سازد.