تحلیل راهبردهای مطلوب دستیابی به توسعه پایدار روستایی با تکیه بر گردشگری تجاری (مطالعه موردی: منطقه تجاری دهشیخ- سیگار در استان فارس)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 استاد گروه جغرافیا و آمایش انسانی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
3 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
4 استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22034/jget.2024.140544چکیده
مقدمه: صنعت گردشگری در حال حاضر، در حال تبدیل شدن به یکی از ارکان اصلی اقتصاد تجاری است، به طوری که بسیاری از برنامهریزان و سیاستگزاران توسعه از آن به عنوان رکن اصلی توسعهپایدار یاد میکنند. در این راستا گردشگری تجاری نیز جزئی از صنعت گردشگری بهحساب میآید که میتواند با برنامهریزی اصولی و مناسب و شناسایی مزئیتها و محدودیتهای آن، نقش موثری در توسعه مناطق روستایی مرزی داشته باشد.هدف: مطالعه حاضر در چارچوب برنامهریزی استراتژیک ضمن شناخت عوامل درونی و بیرونی اثرگذار بر شکلگیری و توسعه گردشگری تجاری، به ارائه راهبردهای مناسب در زمینه توسعهپایدار روستایی تحت تاثیر شاخصهای گردشگری تجاری میپردازد.روش شناسی: روش تحقیق توصیفی–تحلیلی است. در راستای پیشبرد اهداف تحقیق 16 قوت، 9 ضعف، 16 فرصت و 8 تهدید فراروی گردشگری تجاری از طریق واکاوی سیاستهای دولت، مصاحبه با فعالان حوزه گردشگری تجاری و تعدادی از نخبگان محلی، شناسایی گردید. واحد تحلیل 25 نفر از اساتید، نخبگان و صاحبنظران حوزه گردشگری تجاری و 235خانوار از روستاها در منطقه مورد مطالعه بوده است. در این مطالعه از ابزارهای برنامهریزی استراتژیک SWOT و QSPM استفاده شد.قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی در پژوهش حاضر شامل 13 روستای قرار گرفته در محدوده تجاری دهشیخ- سیگار در دهستان سیگار از توابع بخش مرکزی شهرستان لامرد قرار گرفته است.یافته ها و بحث: با توجه به امتیاز نهایی (33/3) IFE و (58/3) EFE در ماتریس SWOT، استراتژی تهاجمی SO بهعنوان راهبرد مناسب برای رسیدن به توسعه گردشگری تجاری در منطقه تجاری دهشیخ-سیگار در افق 1410 یعنی دست یافتن به سناریوی طلایی تعیین گردید.نتیجه گیری: نتایج حاصل از ماتریس برنامهریزی استراتژیک کمی(QSPM) نشان داد که، راهبرد «دسترسی به امکانات و تسهیلات اضافی خرید با توجه به نزدیکی منطقه مورد مطالعه به دریا و بازارهای تجاری در کشورهای جنوب خلیج فارس»، با امتیاز 084/4 به عنوان راهبرد مطلوب پیشروی توسعه پایدار سکونتگاههای روستایی شناسایی گردید.