بررسی اثرات تغییر اقلیم بر توسعه بخش کشاورزی ایران و رفاه خانوار و برنامه های دولت برای سازگاری با تغییر اقلیم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استاد گروه اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22034/jget.2023.297140.1331
چکیده

مقدمه:  در این تحقیق اثرات شوک­های ناشی از سناریوهای تغییر اقلیم در قالب سه سناریوی: IPCC1 (تغییر دما 27/7+% و بارش 4/12-%)، IPCC2 (تغییر دما 27/7+% و بارش 2/12-%) و IPCC3 (تغییر دما 03/5+% و بارش 3/12-%)، بر  ارزش افزوده بخش­های مختلف اقتصاد ایران با تاکید بر بخش کشاورزی (ارزش افزوده بخش­های: صنعت و معدن، خدمات و کشاورزی، و ارزش افزوده زیربخش­های: تولیدات گیاهی (زراعت و باغبانی)، تولیدات دامی، ماهیگیری و جنگلداری) و همچنین رفاه خانوار بررسی شده است.هدف:  مقاله‌ با هدف بررسی اثرات تغییر اقلیم بر بخش­های مختلف اقتصاد ایران و رفاه خانوار تدوین شده است.روش شناسی: در این تحقیق جهت تجزیه و تحلیل داده­ها از مدل تعادل عمومی محاسبه­پذیر پویای بازگشتی (RDCGE) استفاده شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی‌ تحقیق بخش کلان اقتصاد کشور ایران می­باشد که از ماتریس حسابداری اجتماعی سال 1390 استفاده شده است.یافته ­ها و بحث:  تغییر اقلیم، ارزش افزوده بخش کشاورزی و بخش صنعت و معدن را کاهش و ارزش افزوده بخش خدمات را افزایش می­دهد و میزان رفاه خانوار را کاهش می­دهد. علاوه براین، در میان سه سناریوی تغییر اقلیم، به ترتیب: IPCC1، IPCC2 و IPCC3، از بیشترین تأثیر بر ارزش افزوده بخش­ها و زیربخش­های مورد بررسی برخوردار می­باشند.  همچنین بررسی­ها نشان داد هزینه­ های مالی دولت برای سازگاری با تغییر اقلیم در بخش کشاورزی در قالب 27 برنامه و 324 طرح  به میزان 47.4 هزار میلیارد ریال در طی سال 99 می­باشد.نتیجه ­گیری: نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد تغییر اقلیم منجر به کاهش ارزش افزوده اقتصاد ایران و رفاه خانوار خواهد شد و دولت برنامه مالی محدودی برای سازگاری با تغییر اقلیم دارد.