بررسی اثرات تغییر اقلیم بر توسعه بخش کشاورزی ایران و رفاه خانوار و برنامه های دولت برای سازگاری با تغییر اقلیم
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 استاد گروه اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی گرگان، گرگان، ایران
doi
10.22034/jget.2023.297140.1331چکیده
مقدمه: در این تحقیق اثرات شوکهای ناشی از سناریوهای تغییر اقلیم در قالب سه سناریوی: IPCC1 (تغییر دما 27/7+% و بارش 4/12-%)، IPCC2 (تغییر دما 27/7+% و بارش 2/12-%) و IPCC3 (تغییر دما 03/5+% و بارش 3/12-%)، بر ارزش افزوده بخشهای مختلف اقتصاد ایران با تاکید بر بخش کشاورزی (ارزش افزوده بخشهای: صنعت و معدن، خدمات و کشاورزی، و ارزش افزوده زیربخشهای: تولیدات گیاهی (زراعت و باغبانی)، تولیدات دامی، ماهیگیری و جنگلداری) و همچنین رفاه خانوار بررسی شده است.هدف: مقاله با هدف بررسی اثرات تغییر اقلیم بر بخشهای مختلف اقتصاد ایران و رفاه خانوار تدوین شده است.روش شناسی: در این تحقیق جهت تجزیه و تحلیل دادهها از مدل تعادل عمومی محاسبهپذیر پویای بازگشتی (RDCGE) استفاده شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی تحقیق بخش کلان اقتصاد کشور ایران میباشد که از ماتریس حسابداری اجتماعی سال 1390 استفاده شده است.یافته ها و بحث: تغییر اقلیم، ارزش افزوده بخش کشاورزی و بخش صنعت و معدن را کاهش و ارزش افزوده بخش خدمات را افزایش میدهد و میزان رفاه خانوار را کاهش میدهد. علاوه براین، در میان سه سناریوی تغییر اقلیم، به ترتیب: IPCC1، IPCC2 و IPCC3، از بیشترین تأثیر بر ارزش افزوده بخشها و زیربخشهای مورد بررسی برخوردار میباشند. همچنین بررسیها نشان داد هزینه های مالی دولت برای سازگاری با تغییر اقلیم در بخش کشاورزی در قالب 27 برنامه و 324 طرح به میزان 47.4 هزار میلیارد ریال در طی سال 99 میباشد.نتیجه گیری: نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد تغییر اقلیم منجر به کاهش ارزش افزوده اقتصاد ایران و رفاه خانوار خواهد شد و دولت برنامه مالی محدودی برای سازگاری با تغییر اقلیم دارد.