بررسی تاثیر تحریمهای اقتصادی و نوسانات نرخ ارز بر واردات کشور ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد پولی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران.
doi
10.22034/ecoj.2025.66577.3417چکیده
تحریمهای اقتصادی علیه اقتصاد ایران، به طور اجتنابناپذیری ارزش پول ملی و جریان تجارت بینالمللی را تحت تاثیر قرار دادهاند. از طرفی تحریمها بر انتظارات مردم اثر گذاشته و موجب افزایش نوسانات نرخ ارز نیز شدهاند. با درک این اهمیت، هدف تحقیق حاضر بررسی تاثیر تحریمهای اقتصادی و نوسانات نرخ ارز بر واردات کشور ایران طی دوره 1402-1370 است. این تحقیق حاوی دو نوآوری است؛ اول اینکه تحریمهای اعمال شده علیه اقتصاد ایران را با سه درجهبندی مختلف خفیف، متوسط و قوی؛ لحاظ کرده و دیگر اینکه چون عوامل مرئی و نامرئی متعددی میتوانند بر واردات یک کشور موثر باشند، از مدل رگرسیون فازی برای برازش مدل استفاده کرده است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که با افزایش نوسانات نرخ ارز، ریسک معاملات برای واردکنندگان افزایش یافته و به همین دلیل جریان ورودی واردات کاهشی شده است. همچنین ضرایب فازی متغیرهای مجازی تحریم نیز نشان دهنده این است که با اعمال تحریمها، علاوه بر محدودیت جریان ورودی کالاها و خدمات به کشور، هزینههای تمام شده کالاهای وارداتی نیز افزایش یافته و به همین دلیل نسبت وارادت به تولید ناخالص داخلی ایران، کاهش محسوسی را تجربه کرده است. در مقایسه ضرایب فازی مثلثی متقارن مدل مورد مطالعه نیز میتوان نتیجه گرفت که اصلیترین مانع واردات به کشور ایران، تحریمهای با شدّت قوی هستند که همچون دیواری بلند بر سایر عوامل سایه افکنده و جریان ورودی کالاها و خدمات را به شدت کاهش دادهاند.