فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برداشت بی‌رویه و غیرفنی شن و ماسه از رودﺧﺎﻧﻪﻫﺎ اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژیکی و ﻣﺤﻴﻂ زیستی زﻳﺎدی را به همراه داشته‌ است. با توجه به پرهزینه بودن ساخت مدل های فیزیکی از رودخانه‌ها، استفاده از مد‌ل‌‌های عددی برای شبیه‌سازی هیدرودینامیک و انتقال رسوب کمک قابل توجهی به شناخت پدیده‌های مرتبط از جمله بررسی اثرات منفی برداشت شن و ماسه در رودخانه‌های مختلف می‌کند. در این پژوهش ابتدا توانایی مدل دو بعدی مایک 21 در شبیه‌سازی انتقال چاله برداشت مصالح از طریق مقایسه با داده‌های آزمایشگاهی مورد سنجش قرار گرفته است. پس از اطمینان از توانایی مدل، بازه‌ای از رودخانه حله به عنوان مطالعه موردی بررسی گردیده است. جهت صحت سنجی مدل عددی، آزمایش‌هایی طراحی و اجرا گردید. نتایج نشان دهنده‌ی عملکرد قابل قبول مدل مایک 21 در شبیه‌سازی هیدرودینامیک جریان و رسوب می‌باشند. به عنوان مطالعه موردی، بررسی اثرات چاله برداشت شن و ماسه بر رودخانه و پل موجود در آن در روخانه حله مورد توجه قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که در رودخانه حله به ازای هیدروگراف سیل با دوره بازگشت 25 ساله، چاله‌ی برداشت شن و ماسه موجب کاهش تراز نیمرخ بستر به میزان 27/1 متری در محدوده پل شده است.