بررسی مؤلفه‌های کالبدی پایداری ‌اجتماعی در فضاهای مسکونی و تبیین راهکارهای طراحی با تاکید بر پیاده‌مداری(نمونه: مجتمع لاکانشهر رشت)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

2 دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

doi
10.22034/jget.2023.153377
چکیده

مقدمه:  امروزه به سبب فراگیرشدن زندگی ماشینی و وابستگی افراطی به خودرو، روح زندگی اجتماعی انسان‌ها و تعاملات اجتماعی در مقیاس‌های مختلف دیده نمی‌شود؛ این امر از یک سو سبب افت پایداری اجتماعی در سطح شهرها شده و از یک سو سبب شکل‌گیری مشکلات در دو بعد جسمی و زیست محیطی برای انسان و محیط می‌شود..هدف:  هدف از این پژوهش ارزیابی یک مجتمع مسکونی به منظور تعیین سطح پایداری اجتماعی و پیاده‌مداری و استخراج مؤلفه‌های حائز اهمیت در کنار ارائه‌ی راهکار برای طراحی فضاهای موجود در یک مجتمع مسکونی با کیفیت می‌باشد.روش شناسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و روش توصیفی و شیوه‌ی پیمایشی انجام گرفته و به منظور جمع‌آوری و تحلیل صحیح اطلاعات، جامعه‌ای آماری با بهره‌مندی از پرسشنامه پنج ارزشی مورد ارزیابی قرار گرفتند. در نهایت داده‌ها برای استخراج کیفیت سطوح پایداری اجتماعی و پیاده‌مداری و سایر ریزمؤلفه‌های مربوطه، توسط نرم‌افزار spss موردتجزیه و تحلیل قرار گرفتند.قلمرو جغرافیایی پژوهش: در این پژوهش به منظور تطبیق جامعه آماری و موضوع تحقیق، مجتمع مسکونی لاکانشهر شهر رشت با جامعه آماری متشکل از 362 نمونه بر اساس جدول مورگان و روش کوکران، مورد بررسی قرار گرفت.یافته ­ها و بحث: یافته‌ها نشان می‌دهند که سطح پایداری اجتماعی و پیاده‌مداری در مجتمع لاکانشهر با میانگین 17/3 از 5 در وضعیت قابل قبولی قرار دارد و ریزمؤلفه‌هایی از قبیل "سرمایه‌ی اجتماعی"، "عدالت فضایی" و "کیفیت سلسله مراتب و دسترسی از مهم‌ترین عوامل مؤثر در تحقق پایداری اجتماعی در محیط‌های پیاده‌محور معرفی شدند.نتیجه­ گیری: نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که چالش‌هایی در خصوص تحت‌الشعاع قرار گرفتن سطح پایداری اجتماعی و پیاده‌مداری این مجتمع بدلیل عدم پیش‌بینی بستر اختصاصی پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری، ناامنی در برخی معابر در نقاط خلوت، عدم مناسب‌سازی برای قشر کم‌توان، نورپردازی نامناسب بعضی از معابر و همچنین سطح پایین خوانایی برخی از نقاط وجود داشته که سبب تقلیل سطح مشارکت داوطلبانه می‌شود، می‌باشند. بنابراین با افزایش کیفیت مؤلفه های مذکور می‌توان به افزایش سطح پایداری اجتماعی و پیاده‌مداری امیدوار بود.