میزان تأثیرگذاری رسانه‏ های اجتماعی و مجازی بر فرآیند دموکراتیزاسیون (مطالعه موردی دولت حزب عدالت و توسعه ترکیه (2002 تاکنون))

نویسندگان

1 سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی

2 دانشیار روزنامه نگاری دانشگاه علامه طباطبائی

doi
چکیده

در جهان امروز، رسانه ‏های اجتماعی و مجازی [تقریباً] یکی از ارکان اصلی ساحت سیاست و سیاست‏ورزی محسوب می‏ شوند؛ چرا که هم ساختار سیاسی و هم سوژه ‏های انسانی از این ابزارها در جهت تأمین اهداف و منافع خویش استفاده می‌کنند. مع‏الوصف در خصوص تأثیرات مثبت و یا منفی رسانه‏ های اجتماعی و مجازی در فرآیند دموکراتیزاسیون بحث و تردید وجود دارد؛ این رسانه‏ ها، در عین اینکه به لحاظ ذاتی و محتوایی، کارکرد متعارضِ «خدمت و خیانت» دارند؛ به لحاظ عرضی و جانبی کارکردشان به «ماهیت نظم سیاسی»، بستگی دارد. تأکید پژوهش حاضر این است که تأثیر عوارض جانبی بر کارکرد ضعیف (شکننده) و گاهاً منفی رسانه‏ های اجتماعی و مجازی در فرایند دموکراتیزاسیون، بیشتر از عوارض ذاتی است؛ چرا که ماهیت غیردموکراتیک نظم سیاسی امکان شکل‏گیری فضای عمومی و برقراری ارتباط میان فضای مجازی و واقعی را نمی‌دهد. مطالعه موردی دوره حاکمیت حزب عدالت و توسعه ترکیه (2002-2019) تأیید کننده این مدعا است.