نقش میانجی فرسودگی تحصیلی و تاب‌آوری تحصیلی در رابطة بین سرزندگی تحصیلی و کیفیت زندگی در مدرسه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی،‌ گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز،‌ تبریز، ایران.

2 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی،‌ گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی،‌ تهران، ایران.

3 دانشیار برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی،‌ تهران،‌ ایران.

doi
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه‌گری فرسودگی تحصیلی و تاب‌آوری تحصیلی در رابطة بین سرزندگی تحصیلی و کیفیت زندگی در مدرسه بوده است. روش اجرای این پژوهش ازنوع توصیفی (غیرآزمایشی) بوده و طرح پژوهش ازنوع طرح‌های همبستگی (تحلیل مسیر) است. جامعة آماری این پژوهش شامل همة دانش‌آموزان پسر دورة متوسطة منطقة ساوجبلاغ از توابع شهرستان کرج در سال تحصیلی 96- 97 به تعداد کل 4570 نفر است. نمونة آماری این پژوهش نیز براساس جدول کرجسی و مورگان (1970) شامل 354 نفر تعیین شد که به­شیوة نمونه‌گیری تصادفی-خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامة سرزندگی تحصیلی مارش و مارتین (2006)، پرسشنامة کیفیت زندگی در مدرسه از باتن و ویلیامز (1981)، پرسشنامة فرسودگی تحصیلی برسو، سالونووا و اسچیوفیلی (2007) و پرسشنامة تاب‌آوری تحصیلی (ARI) ساموئلز (2004) استفاده شده است. پایایی پرسشنامه‌ها با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ بررسی شده است. داده‌ها با روش آماری معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شده­اند. نتایج نشان می­دهد متغیرهای سرزندگی تحصیلی، فرسودگی تحصیلی و تاب‌آوری تحصیلی بر کیفیت زندگی در مدرسه تأثیرگذاری مستقیمی دارند. همچنین می‌توان گفت متغیرهای فرسودگی و تاب‌آوری تحصیلی نقش واسطه را بین متغیرهای سرزندگی تحصیلی و کیفیت زندگی در مدرسه دانش‌آموزان ایفا کرده‌اند.