ارزیابی میزان رضایتمندی زنان سرپرست خانوار از محیط ‏های مسکونی در سکونتگاه ‏های غیررسمی ( مطالعة موردی: محلة اسلام‏ آباد زنجان)

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‏ریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 دانش ‏آموختة کارشناسی ‏ارشد گروه جغرافیا و برنامه‏ریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.22034/jget.2023.154400
چکیده

مقدمه:  بررسی و ارزیابی ابعاد رضایتمندی سکونتی سرپرستان خانوار در مقیاس سکونتگاه‏های غیررسمی و همچنین با تأکید بر زنان سرپرست خانوار بسیار حائز اهمیت است. چرا که زنان سرپرست خانوار در سکونتگاه‏های غیررسمی به عنوان اقشار آسیب‏پذیر اجتماع شهری محسوب می‏شوند که اغلب از حداقل خدمات شهروندی محروم هستند.هدف:  هدف اصلی پژوهش حاضر، ارزیابی میزان رضایت‏مندی زنان سرپرست خانوار از محیط مسکونی خود در سکونتگاه‏های غیررسمی محلة اسلام‏آباد زنجان است.روش شناسی:  این پژوهش از نظر هدف از نوع تحقیقات کاربردی و از نظر ماهیت و روش، از نوع تحقیقات توصیفی – تحلیلی است. داده‏های پژوهش با استفاده از مطالعات کتابخانه‏ای و بررسی میدانی گردآوری شده و حجم نمونه هم براساس فرمول کوکران معادل 380 نفر برآورد شده است. شاخص‏های تعیین شده در این پژوهش به ترتیب شاخص «کالبدی» با 8 گویه، شاخص «اقتصادی» با 8 گویه، شاخص «بهداشتی» با 4 گویه، شاخص «اجتماعی» با 8 گویه و شاخص «رفاهی» با 4 گویه هستند. برای تجزیه و تحلیل داده‏ها از روش پرسش‏نامه و آزمون‏های تی تک نمونه‏ای، تحلیل واریانس یکطرفه، آزمون تعقیبی شفه، فریدمن و کروسکال والیس استفاده شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  محلة اسلام آباد واقع در محدودة شهرداری منطقة یک شهر زنجان است.یافته­ ها و بحث:  نتایج تحلیل داده‏ها و پرسش‏نامه‏ها حاکی از آن است که از نظر زنان سرپرست خانوار در محلة اسلام‏آباد زنجان در میان مؤلفه‏های مورد مطالعه، مؤلفة «اجتماعی» با میانگین 43/3 بیشترین اهمیت را دارد. همچنین به ترتیب مؤلفه‏های «کالبدی» با میانگین 17/3، «بهداشتی» با میانگین 98/2، «رفاهی» با میانگین 88/2 و در نهایت «اقتصادی» با میانگین 54/2 در رتبه‏های دوم تا پنجم قرار گرفته‏اند. رتبه‏بندی مذکور بیانگر آن است که میزان اهمیت مؤلفه‏های رضایتمندی سکونتی از نظر زنان سرپرست خانوار در محلة اسلام‏آباد زنجان یکسان نیست. یافته‏های دیگر پژوهش نشان می‏دهد بین رضایتمندی سکونتی زنان سرپرست خانوار در محلة هدف با تحصیلات آنان تفاوت معناداری وجود دارد و افراد با تحصیلات عالی دانشگاهی در مقایسه با افراد با تحصیلات کمتر رضایتمندی بیشتری نسبت به مؤلفه‏های رضایتمندی سکونتی دارند.نتیجه ­گیری: به طور کلی رضایتمندی زنان سرپرست خانوار از محیط مسکونی خود با میانگین عددی 13/2 پایین‏تر از حد متوسط می‏باشد.