سنجش فقر در مناطق شهری و روستایی (مطالعه موردی: آذربایجان غربی)

نویسندگان

1 استاد، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام‌نور، صندوق پستی 4697- 19395، تهران، ایران

2 استادیار، گروه اقتصاد، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران

3 پسادکتری، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام‌نور، صندوق پستی 4697- 19395، تهران، ایران

doi
10.22034/jget.2023.160266
چکیده

مقدمه:  بدون شک فقر و نابرابری یکی از پدیده­های نامطلوب زندگی اجتماعی است و تمامی جوامع بشری کاهش و نهایتاً حذف آن را در رأس اهداف خود قرار داده­اند.هدف: هدف پؤوهش پیش‌رو، سنجش فقر در مناطق شهری و روستایی استان آذربایجان غربی می‌باشد.روش شناسی:  در این پژوهش به دلیل نوع داده‌های مورد مطالعه از روش داده‌های سری زمانی استفاده شده و مدل تحقیق با استفاده از روش خودتوضیخ برداری با وقفه‌های گسترده برآورد می‌شود. شایان ذکر است در این پژوهش ابتدا پایایی متغیرهای موجود را توسط آزمون دیکی فولر تعمیم یافته مورد بررسی قرار داده و سپس به کمک مدل خود توضیح برداری با وقفه­های گسترده (ARDL)، الگوی تصحیح خطا (ECM) در دو مدل مجزا برای شهر و روستا طی دوره (1399-1372) بررسی شده و همچنین با بکارگیری آزمون جوهانسن جوسیلیوس بردارهای همگرایی را تعیین و سپس اثر تکانه­ها و شوک‌های وارده بر بردارهای هم‌انباشتگی، مورد بحث و تجزیه و تحلیل قرار می‏گیرد.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی مورد مطالعه در این پژوهش استان آذربایجان غربی می‌باشد.یافته­ ها و بحث: نتایج حاصل از تخمین مدل فقر شهری بیانگر این موضوع می‌باشد که شکاف فقر شهری با نرخ بیکاری، نرخ ارز و شاخص قیمت مصرف کننده رابطه مثبت و با ارزش افزوده شهری و درآمد کل استان رابطة منفی دارند. همچنین نتایج حاصل از تخمین مدل فقر روستایی بیانگر این است که شکاف فقر روستایی با نرخ بیکاری و ارزش افزوده روستایی رابطه مثبت و با شاخص قیمت مصرف کننده، نرخ ارز و درآمد کل استان رابطة منفی دارند.نتیجه ­گیری:  در مجموع می­توان بیان نمود که متغیرهای ارزش افزودة شهری و روستایی، نرخ ارز، نرخ بیکاری، درآمد کل استان و شاخص قیمت مصرف کننده بر شکاف فقر شهری و روستایی تاثیر معنادار دارند.