برآورد نیاز آبی و ضرایب گیاهی علف فیل (Pennisetum purpureum Schumach.) به روش لایسیمتری

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی ، دانشگاه رازی، کرمانشاه ، ایران.

2 گروه مهندسی آب، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22126/atwe.2025.11737.1154
چکیده

هدف: در این مطالعه به برآورد دقیق نیاز آبی علف فیل (Pennisetum purpureum Schumach.)  و تعیین ضرایب گیاهی آن در مراحل مختلف رشد در  دو سال زراعی 1400 و 1401 با استفاده از روش لایسیمتری در محیط مزرعه پرداخته شد.روش پژوهش: برای اندازه‌گیری تبخیر و تعرق واقعی (ETc ‌) گیاه  از 9 واحد لایسیمتر زهکش‌دار استفاده شد. تبخیر و تعرق گیاه مرجع (ETo ‌) با استفاده از معادله پنمن­ مانتیث و داده‌های هواشناسی محاسبه شد. ضرایب گیاهی (Kc ‌)  در چهار مرحله رشد گیاه شامل مراحل ابتدایی، توسعه، میانی و پایانی تعیین گردید.یافته‌ها: نتایج نشان داد که میانگین دو‌ساله تبخیر و تعرق گیاه مرجع و تبخیر و تعرق گیاه علف فیل در فصل رشد به ترتیب 08/1092 و 57/1435  میلی­متر است. ضریب گیاهی از نسبت تبخیر - تعرق گیاه به تبخیر - تعرق گیاه مرجع در طول دوره رشد محاسبه گردید. متوسط ضریب گیاهی منفرد برای مراحل مختلف رشد اولیه، توسعه، میانی و پایانی به ترتیب 91/0، 23/1، 54/1 و 05/1 به دست آمد. برآورد ضرایب گیاهی نشان داد که بیشترین مقدار Kc در مرحله میانی رشد و کمترین مقدار در مرحله ابتدایی و پایانی رخ می‌دهد.نتیجه‌گیری: این اطلاعات می‌تواند در برنامه‌ریزی آبیاری و مدیریت بهینه مصرف آب برای کشت علف فیل مورداستفاده قرار گیرد. نتایج این پژوهش به کشاورزان و مدیران منابع آب کمک می‌کند تا با تنظیم الگوی آبیاری، مصرف آب را کاهش داده و بهره‌وری را افزایش دهند.