فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف از این مطالعه، بررسی الگوی مصرف انرژی در تولید محصولات گندم آبی و یونجه در اراضی پایاب سد مخزنی سورال در استان کردستان و تحلیل شاخص‌های انرژی نظیر نسبت انرژی، انرژی ویژه و بهره‌وری انرژی باتوجه‌به نوع سامانه‌های آبیاری و نهاده‌های مصرفی است.روش پژوهش: در پژوهش حاضر، 37 مزرعه به مجموع مساحت 76 هکتار، انتخاب شدند. مزارع موردمطالعه به سامانه­های 1 و 2 برای گندم و سامانه­های 3 و 4 برای یونجه گروه‌بندی شدند. سامانه­های 1 و 3 مجهز به سامانه‌ آبیاری سطحی و سامانه­های 2 و 4 مجهز به سامانه آبیاری بارانی کلاسیک ثابت با آبپاش‌های متحرک، با منبع انرژی ثقل بودند. اطلاعات موردنیاز، شامل کل نهاده­های مصرفی (ورودی)، در قالب پرسشنامه از کشاورزان دشت مذکور در طول فصل زراعی 1400-1399 استخراج شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد که بیش­ترین مصرف انرژی در نظام زراعی گندم مربوط به کودهای شیمیایی، به‌ویژه کود نیتروژن، و در نظام زراعی یونجه، مربوط به آب آبیاری در سامانه 3 و کود شیمیایی در سامانه 4 بوده است. مجموع انرژی ورودی مزارع به ترتیب 16/29733، 05/46347، 7/52054 و 48/39147 و کل انرژی خروجی 66450، 96000، 189600 و 229100 مگا ژول در هکتار بود. شاخص­های نسبت انرژی به ترتیب 32/2، 07/2، 64/3و 85/5 و انرژی ویژه به ترتیب 32/6، 81/6، 25/3 و 69/2 مگا ژول در هکتار محاسبه  شد. بهره­وری انرژی به ترتیب 12/0، 10/0، 29/0 و 37/0 کیلوگرم در مگا ژول به دست آمد.نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که مصرف زیاد کود نیتروژنی در مزارع گندم و آب آبیاری در مزارع یونجه منجر به افزایش قابل‌توجه انرژی ورودی شده است. همچنین، تأخیر در رهاسازی آب به کشاورزان ازجمله چالش‌های اصلی مدیریت آبیاری در منطقه محسوب می‌شد. به‌منظور افزایش بهره‌وری انرژی و کاهش آثار زیست‌محیطی، آموزش کشاورزان در زمینه مدیریت بهینه انرژی و مصرف منابع پیشنهاد می‌شود.