ارزیابی عملکرد شبکۀ عصبی مصنوعی (ANN) و ماشین بردار پشتیبان (SVM) در تخمین مقادیر روزانۀ تبخیر (مطالعۀ موردی: ایستگاه‌های هواشناسی تبریز و مراغه)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد سنجش از دور و gis، دانشکدة جغرافیا و برنامه ‏ریزی، دانشگاه تبریز

2 دانشیار، گروه آب‏وهواشناسی، دانشکدة جغرافیا و برنامه‏ ریزی، دانشگاه تبریز

3 دانشجوی دکتری، مهندسی منابع آب، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
10.22059/jphgr.2017.61585
چکیده

تبخیر مؤلفه‏ای اساسی در چرخة هیدرولوژی است و نقش مهمی در مدیریت منابع آب دارد. در این تحقیق عملکرد مدل‏های شبکة عصبی مصنوعی (ANN) و ماشین بردار پشتیبان (SVM) در تخمین تبخیر روزانه ارزیابی شده است. داده‏های روزانة هواشناسی میانگین دما، سرعت باد، فشار هوا، رطوبت نسبی، بارش، دمای نقطة شبنم، و ساعت آفتابی ایستگاه‏های سینوپتیک تبریز و مراغه، به منزلة ورودی مدل‏های ANN و SVM، برای تخمین تبخیر روزانه استفاده شد. نخست ده ترکیب مختلف از هفت ورودی و سپس ورودی‏های منفرد به منظور تخمین تبخیر به‏کار گرفته شدند. نتایج مدل‏های استفاده‏شده نشان داد که هر دو مدل ANN و SVM عملکرد قابل قبولی در تخمین تبخیر دارند. ارزیابی نتایج استفاده از ورودی‏های تکی نشان داد که به‏ترتیب کاربردِ پارامترهای میانگین دما و ساعت آفتابی‏ـ نسبت به پارامترهای دیگر ـ نتایج بهتری در تخمین تبخیر هر یک از ایستگاه‏ها داشته‌ است. بررسی‏های این تحقیق نشان می‏دهد که اگرچه تفاوت معنی‏داری بین نتایج سه تابع کرنل ماشین بردار پشتیبان وجود ندارد، تابع کرنل پایة شعاعی در مقایسه با توابع کرنل دیگر از دقت زیاد و عملکرد بهتری در تخمین تبخیر روزانه برخوردار است.