فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اسطوره‌ها بیان نمادینی از باورها و نوع نگاه انسان به جهان است که در طول زمان، قابلیت دگرگونی دارد. به بیانی دیگر، تغییر و تحوّلاتی که در جوامع بشری رخ می‌دهد، یک اسطوره را در معرض تحوّل و تغییر قرار می‌دهد. تغییر دین، صنعتی شدن جامعه و دستیابی انسان به دانش‌های نوین می‌تواند از مهم­ترین عوامل تغییر اسطوره به شمار رود. یکی از اساطیر ایرانی که در طول زمان دچار دگردیسی شده، اردوی‌سور آناهیتا است که به اختصار، آناهیتا و ناهید نیز نامیده می‌شود. ایزدبانویی است که نامش نخستین­بار در کتیبه‌های اردشیر دوم در همدان و شوش دیده شد. در این کتیبه، نام آناهیتا بدون فاصله پس از اهورامزدا و پیش از میترا (مهر) ذکر شده‌ است. مسئلۀ اصلی در این پژوهش، بررسی دگردیسی اسطورۀ آناهیتا و بازتولید آن در دورۀ اسلامی است. پیش­از­این پژوهش، پژوهشگران به­صورت گذرا به این شباهت‌ها اشارات مختصری داشته‌اند. ازجمله می‌توان به کتاب اسلام ایرانی اثر هانری کربن اشاره کرد. در پژوهش حاضر، تلاش شده ‌است تا با روش کیفی و رویکرد توصیفی-تحلیلی، تحوّل و دگرگونی اسطورۀ آناهیتا بررسی شود. بر اساس نتایج این پژوهش، به دلیل همسانی برخی از ویژگی‌های آناهیتا با باورهای شیعیان، زمینۀ بازتولید این اسطورۀ ایرانی فراهم شده ‌است.